protegować

  • książk.  wykorzystując autorytet, pozycję i znajomości, pomagać komuś w zdobyciu lepszej pozycji w jakiejś hierarchii lub w jakimś środowisku
  • CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

    Relacje międzyludzkie

    określenia relacji międzyludzkich


    CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA

    Praca

    organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

  • hiperonimy:  popierać
    • protegować krewnego, przyjaciela, rodzinę
    • protegować na stanowisko
    • protegować u dyrektora, u ministra
  • Stałym dążeniem Augusta II było stworzenie stronnictwa dworskiego, przy pomocy którego chciał złamać potęgę wielkich rodów. W tym m.in. celu protegował ludzi skromnego pochodzenia i majątku.

    źródło: NKJP: Urszula Augustyniak: Historia Polski 1572-1795, 2008

    Pracy nie brakuje. Wolałbym ciebie nie mieć w Banku, bo mógłby ktoś pomyśleć, że proteguję rodzinę. Zgłoś się do mnie jutro do biura. Tylko uprzedzam: nie myślę cię prowadzić za rękę.

    źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

    [...] protegował mu często swoich rodaków i wtedy to do fabryki L.R.L. zostali przyjęci: majster Brożek do montażu wagonów i technik Kratky na obermajstra wydziału mechanicznego.

    źródło: Bronisław Dziubek: Zaczynałem u Lilpopa, 1969 (books.google.pl)

    Bez żenady protegują znajomych i krewnych na państwowe i samorządowe posady, sami zatrudniają, kogo mają ochotę, robią małe i większe interesy [...], dobrze zarabiają i lekką ręką wydają publiczne pieniądze.

    źródło: NKJP: Beata Sypuła: Dzielą i rządzą, Dziennik Zachodni, 2010-05-21

    Okazywał jej zainteresowanie, siadał obok na próbach, podawał płaszcz, protegował u dyrektora i chwalił talent.

    źródło: Katarzyna Droga: Hanka, 2019 (books.google.pl)

  • część mowy: czasownik

    aspekt: niedokonany

    Tryb oznajmujący

    Czas teraźniejszy

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. proteguję
    protegujemy
    2 os. protegujesz
    protegujecie
    3 os. proteguje
    protegują

    Czas przeszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. protegowałem
    +(e)m protegował
    protegowałam
    +(e)m protegowała
    protegowałom
    +(e)m protegowało
    protegowaliśmy
    +(e)śmy protegowali
    protegowałyśmy
    +(e)śmy protegowały
    2 os. protegowałeś
    +(e)ś protegował
    protegowałaś
    +(e)ś protegowała
    protegowałoś
    +(e)ś protegowało
    protegowaliście
    +(e)ście protegowali
    protegowałyście
    +(e)ście protegowały
    3 os. protegował
    protegowała
    protegowało
    protegowali
    protegowały

    bezosobnik: protegowano

    Czas przyszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. będę protegował
    będę protegować
    będę protegowała
    będę protegować
    będę protegowało
    będę protegować
    będziemy protegowali
    będziemy protegować
    będziemy protegowały
    będziemy protegować
    2 os. będziesz protegował
    będziesz protegować
    będziesz protegowała
    będziesz protegować
    będziesz protegowało
    będziesz protegować
    będziecie protegowali
    będziecie protegować
    będziecie protegowały
    będziecie protegować
    3 os. będzie protegował
    będzie protegować
    będzie protegowała
    będzie protegować
    będzie protegowało
    będzie protegować
    będą protegowali
    będą protegować
    będą protegowały
    będą protegować

    Tryb rozkazujący

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. protegujmy
    2 os. proteguj
    protegujcie

    Tryb warunkowy

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. protegowałbym
    bym protegował
    protegowałabym
    bym protegowała
    protegowałobym
    bym protegowało
    protegowalibyśmy
    byśmy protegowali
    protegowałybyśmy
    byśmy protegowały
    2 os. protegowałbyś
    byś protegował
    protegowałabyś
    byś protegowała
    protegowałobyś
    byś protegowało
    protegowalibyście
    byście protegowali
    protegowałybyście
    byście protegowały
    3 os. protegowałby
    by protegował
    protegowałaby
    by protegowała
    protegowałoby
    by protegowało
    protegowaliby
    by protegowali
    protegowałyby
    by protegowały

    bezosobnik: protegowano by

    bezokolicznik: protegować

    imiesłów przysłówkowy współczesny: protegując

    gerundium: protegowanie

    imiesłów przymiotnikowy czynny: protegujący

    imiesłów przymiotnikowy bierny: protegowany

    odpowiednik aspektowy: zaprotegować

  • bez ograniczeń + protegować +
    KOGO + (KOMU)
    bez ograniczeń + protegować +
    KOGO + (na CO)
    bez ograniczeń + protegować +
    KOGO + (u KOGO)
  • łac. protego 'osłaniam'

CHRONOLOGIZACJA:
1743, KorBa
Data ostatniej modyfikacji: 02.04.2024