rozczapierzyć

rozcapierzyć

  • rozsunąć coś lub części czegoś tak, żeby zajmowały większą przestrzeń
    • rozcapierzyć
  • KATEGORIE FIZYCZNE

    Cechy i właściwości przestrzeni

    ułożenie względem siebie

    • rozczapierzyć palce, dłonie, ręce, skrzydła
    • rozczapierzony ogon
  • Ręka mu się omsknęła, bo tamten odchylił głowę, więc rozczapierzył dłonie i zaczął go dusić.

    źródło: NKJP: Marek Kochan: Ballada o dobrym dresiarzu, 2005

    Popatrzyłem z okna wagonu, jak ten samotny piechur, niby czarny żuk, przemykał się między domkami poprzez chlupiące błoto, rozczapierzywszy ręce, machając złoto-rudymi połami swego surduta.

    źródło: NKJP: Jan Kłossowicz: Goset, Midrasz, 2004

    Powstanie mała, ale trwała bańka mydlana. Żeby była większa, wystarczy rozczapierzyć słomkę z jednej strony.

    źródło: Danuta Chrzanowska, Katarzyna Kozłowska: Teczka 4-latka. Zgaduję, rysuję, maluję. Przewodnik metodyczny, część 1, 2017 (home.pl)

    Puste drewniane auta, rowery, łabędzie z rozczapierzonymi skrzydłami płynęły łagodnie w powietrzu, kołysząc się jak na fali.

    źródło: NKJP: Tadeusz Borowski: Pożegnanie z Marią, 1947

    Sprzedawca rozcapierzył dwa palce, ale to nie był znak zwycięstwa, tylko oferta: był gotów oddać zegarek za dwa dolary.

    źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009

  • część mowy: czasownik

    aspekt: dokonany

    Tryb oznajmujący

    Czas przyszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. rozczapierzę
    rozczapierzymy
    2 os. rozczapierzysz
    rozczapierzycie
    3 os. rozczapierzy
    rozczapierzą

    Czas przeszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. rozczapierzyłem
    +(e)m rozczapierzył
    rozczapierzyłam
    +(e)m rozczapierzyła
    rozczapierzyłom
    +(e)m rozczapierzyło
    rozczapierzyliśmy
    +(e)śmy rozczapierzyli
    rozczapierzyłyśmy
    +(e)śmy rozczapierzyły
    2 os. rozczapierzyłeś
    +(e)ś rozczapierzył
    rozczapierzyłaś
    +(e)ś rozczapierzyła
    rozczapierzyłoś
    +(e)ś rozczapierzyło
    rozczapierzyliście
    +(e)ście rozczapierzyli
    rozczapierzyłyście
    +(e)ście rozczapierzyły
    3 os. rozczapierzył
    rozczapierzyła
    rozczapierzyło
    rozczapierzyli
    rozczapierzyły

    bezosobnik: rozczapierzono

    Tryb rozkazujący

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. rozczapierzmy
    2 os. rozczapierz
    rozczapierzcie

    Tryb warunkowy

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. rozczapierzyłbym
    bym rozczapierzył
    rozczapierzyłabym
    bym rozczapierzyła
    rozczapierzyłobym
    bym rozczapierzyło
    rozczapierzylibyśmy
    byśmy rozczapierzyli
    rozczapierzyłybyśmy
    byśmy rozczapierzyły
    2 os. rozczapierzyłbyś
    byś rozczapierzył
    rozczapierzyłabyś
    byś rozczapierzyła
    rozczapierzyłobyś
    byś rozczapierzyło
    rozczapierzylibyście
    byście rozczapierzyli
    rozczapierzyłybyście
    byście rozczapierzyły
    3 os. rozczapierzyłby
    by rozczapierzył
    rozczapierzyłaby
    by rozczapierzyła
    rozczapierzyłoby
    by rozczapierzyło
    rozczapierzyliby
    by rozczapierzyli
    rozczapierzyłyby
    by rozczapierzyły

    bezosobnik: rozczapierzono by

    bezokolicznik: rozczapierzyć

    imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozczapierzywszy

    gerundium: rozczapierzenie

    imiesłów przymiotnikowy bierny: rozczapierzony

    odpowiednik aspektowy: rozczapierzać

    Inne uwagi

    Zwykle imb

  • bez ograniczeń + rozczapierzyć +
    CO
CHRONOLOGIZACJA:
2 połowa XVII w., SL
Data ostatniej modyfikacji: 31.03.2025