-
1.
książk. pejorat. osoba, przebiegła i skłonna do oszukiwania innych -
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE
Zasady współżycia społecznego
zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie -
[...] oby tamta stara wiedźma ze Zbuczyna w piekle usmażyła się. I sam Belzebub niechby z niej skórę pasami darł! Bo mnie przechera dzięki swoim radom o mało wdowcem nie zrobiła…
źródło: KWJP: Danuta Noszczyńska: Pod dwiema kosami, 2012
Pozostawił dwójkę dzieci: Marię Teresę, która najlepiej czuła się w Paryżu (gdzie po latach dokonała żywota jako niewolnica osławionego przechery, księcia Talleyranda) oraz Józefa, znanego również pod pieszczotliwym imieniem Pepi.
źródło: KWJP: Wiesław Chełminiak: Legenda umiera ostatnia, Rzeczpospolita, 2013-10-19
Właściciel teatrzyku [...] wielki pijus i przechera, opowiadał mi, że sytuacje takie kończyły się zazwyczaj darmowymi przedstawieniami dla zbójców i wspólnym pijaństwem.
źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004
-
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1, ż
liczba pojedyncza liczba mnoga M. przechera
przecherzy
przechery
ndepr przechery
depr D. przechery
przecherów
przecher
C. przecherze
przecherom
B. przecherę
przecherów
przechery
N. przecherą
przecherami
Ms. przecherze
przecherach
W. przechero
przecherzy
przechery
ndepr przechery
depr -
pol. (dawne XVI w.) przechyra, przechera 'człowiek przebiegły, podstępny, oszust'
Etymologia niepewna. Rzecz. odczas. od poświadczonego w gwarach przecherać ‘sprzeczać się’ z przedr. po- zapewne od dial. cherać / chyrać ‘niedomagać, przewlekle chorować, cherlać’, cherać się ‘kaszleć’ z psł. *chyrati ‘marnieć, niedomagać, chorować’. Oczekiwane pierwotne znaczenie ‘człowiek niedomagający, chorowity, ciągle chorujący’, stosunek do niego realnie poświadczonych znaczeń niejasny. Może ogniwem pośrednim w rozwoju znaczeniowym było hipotetyczne znaczenie ‘ten, kto zwodzi, wprowadza w błąd czy też szantażuje otoczenie swą chorowitością, (rzekomą) chorobą’ (Boryś SEJP).