kapszczyzna

  • dawny podatek pobierany za prawo do wytwarzania i sprzedaży napojów alkoholowych
  • CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

    Finanse

    podatki, opłaty, świadczenia pieniężne


    CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

    Tradycja

    świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

  • synonimy:  czopowe
    hiperonimy:  podatek
  • Mogli na własne potrzeby warzyć piwo lub sycić miód, ale jeśli te trunki chcieliby sprzedawać, to wówczas winni uiszczać specjalny podatek zwany kapszczyzną.

    źródło: Adam Czesław Dobroński: Maleństwo z bogatą przeszłością, Medyk Białostocki, nr 78-79-80, 2009 (umb.edu.pl)

    Kapszczyzna, wynosząca współcześnie 1 kopę gr od karczmy, z samego tylko Wilna przynosiła w 1539 r. około 100 kóp gr, co wobec 257 kóp ogółu wpływów z jurydyki biskupiej było najważniejszą pozycją w dochodzie.

    źródło: Internet: books.google.pl

  • część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: ż

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. kapszczyzna
    kapszczyzny
    D. kapszczyzny
    kapszczyzn
    C. kapszczyźnie
    kapszczyznom
    B. kapszczyznę
    kapszczyzny
    N. kapszczyzną
    kapszczyznami
    Ms. kapszczyźnie
    kapszczyznach
    W. kapszczyzno
    kapszczyzny

    Inne uwagi

    Zwykle lp

  • Niejasne. Możliwe, że od śr.łac cappagium 'podatek' (tak SDor), ale por. też:
    "Nazwa prawdopodobnie od „kopa groszy” (wariant kapczyzna związany z akaniem na podłożu białoruskim); niewykluczona jednak etymologia od kapać, w związku z destylacją alkoholu (wariant kopczyzna byłby wtórnym nawiązaniem do kopa" (SXVI)

CHRONOLOGIZACJA:
2 połowa XVI w., SPXVI
W postaci kapczyzna
Chronologizacja niepewna ze względu na dyskusyjne pochodzenie wyrazu
Data ostatniej modyfikacji: 23.12.2025