firman

  • w dawnej Turcji rozporządzenie wydawane przez sułtana, na mocy którego przyznawano przywilej lub udzielano zezwolenia
  • CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

    Funkcjonowanie państwa

    władza państwowa


    CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

    Prawo i łamanie prawa

    regulacje prawne


    CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

    Tradycja

    świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

  • Na początku XV wieku z rozkazu sułtana Murada II monastyr został zniszczony. [...] sułtan Mehmed II zezwolił na jego odrestaurowanie. W 1469 r. wydał firman zezwalający na przeniesienie relikwii św. Iwana z Wielkiego Tyrnowa do Monastyru Riłskiego [...].

    źródło: KWJP: Margita Kotas: Monastyr na riłskim pustkowiu, Niedziela, 2016-07-09

    Firman, czyli dekret sułtana, przyznał paszy Egiptu prawo używania tytułu kedywa, a w 1873 r. kolejny firman określił Egipt jako państwo samodzielne.

    źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

    Stosunki patriarchy z sułtanem układały się na ogół poprawnie, tym bardziej że sułtani uważali się za spadkobierców bizantyńskiego cesarza i chcieli być panami tak muzułmańskich, jak i prawosławnych poddanych. Wydając firmany, brali w opiekę również Kościół prawosławny, a w sposób szczególny monastery z Góry Athos.

    źródło: NKJP: Jan Gać: Grecja. Kulturowy przewodnik po Grecji bizantyńskiej, 2007

  • część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: m3

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. firman
    firmany
    D. firmanu
    firmanów
    C. firmanowi
    firmanom
    B. firman
    firmany
    N. firmanem
    firmanami
    Ms. firmanie
    firmanach
    W. firmanie
    firmany
  • osm.-tur. ferman

    z pers. farmān 'rozkaz, rozporządzenie, dekret'

    Zapis firman (zamiast wcześniejszego, poświadczonego już w XVII w. ferman) sugeruje pośrednictwo fr. lub ang. firman 'ts.'.

CHRONOLOGIZACJA:
1781, Gazeta Warszawska, nr 97, polona.pl
Data ostatniej modyfikacji: 04.05.2026