fryszować - Wielki słownik języka polskiego PAN

hutn. oczyszczać surówkę z węgla i innych zanieczyszczeń poprzez ogrzewanie jej i utlenianie we fryszerce - piecu

CZŁOWIEK I TECHNIKA

Przemysł

miejsca i czynności związane z przemysłem

[...] można było [...] utrzymać ruch ciągły, tj. równocześnie wytapiać ołów surowy, trybować go i fryszować, w przeciwieństwie do dawnych hut, w których prace te wykonywane były kolejno.

źródło: Wojciech Zaleski: Dzieje górnictwa i hutnictwa na Górnym Śląsku do roku 1806, 1967 (books.google.pl)

W Styrii wynaleziono także odwęglanie żelaza, czyli fryszowanie. Lano je z wielkiego pieca i fryszowano podmuchem powietrza w temperaturze ok. 1300° C. Wielki piec wytapiał do 60% żelaza z rudy.

źródło: Aleksander Bołdyrew: Produkcja i koszty uzbrojenia w Polsce XVI wieku, 2005 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	fryszuję	fryszujemy
2 os.	fryszujesz	fryszujecie
3 os.	fryszuje	fryszują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	fryszowałem +(e)m fryszował	fryszowałam +(e)m fryszowała	fryszowałom +(e)m fryszowało	fryszowaliśmy +(e)śmy fryszowali	fryszowałyśmy +(e)śmy fryszowały
2 os.	fryszowałeś +(e)ś fryszował	fryszowałaś +(e)ś fryszowała	fryszowałoś +(e)ś fryszowało	fryszowaliście +(e)ście fryszowali	fryszowałyście +(e)ście fryszowały
3 os.	fryszował	fryszowała	fryszowało	fryszowali	fryszowały

bezosobnik: fryszowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę fryszował będę fryszować	będę fryszowała będę fryszować	będę fryszowało będę fryszować	będziemy fryszowali będziemy fryszować	będziemy fryszowały będziemy fryszować
2 os.	będziesz fryszował będziesz fryszować	będziesz fryszowała będziesz fryszować	będziesz fryszowało będziesz fryszować	będziecie fryszowali będziecie fryszować	będziecie fryszowały będziecie fryszować
3 os.	będzie fryszował będzie fryszować	będzie fryszowała będzie fryszować	będzie fryszowało będzie fryszować	będą fryszowali będą fryszować	będą fryszowały będą fryszować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		fryszujmy
2 os.	fryszuj	fryszujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	fryszowałbym bym fryszował	fryszowałabym bym fryszowała	fryszowałobym bym fryszowało	fryszowalibyśmy byśmy fryszowali	fryszowałybyśmy byśmy fryszowały
2 os.	fryszowałbyś byś fryszował	fryszowałabyś byś fryszowała	fryszowałobyś byś fryszowało	fryszowalibyście byście fryszowali	fryszowałybyście byście fryszowały
3 os.	fryszowałby by fryszował	fryszowałaby by fryszowała	fryszowałoby by fryszowało	fryszowaliby by fryszowali	fryszowałyby by fryszowały

bezosobnik: fryszowano by

bezokolicznik: fryszować

imiesłów przysłówkowy współczesny: fryszując

gerundium: fryszowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	fryszowanie	fryszowania
D.	fryszowania	fryszowań
C.	fryszowaniu	fryszowaniom
B.	fryszowanie	fryszowania
N.	fryszowaniem	fryszowaniami
Ms.	fryszowaniu	fryszowaniach
W.	fryszowanie	fryszowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: fryszujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	fryszujący	fryszujący	fryszujący	fryszujące	fryszująca
D.	fryszującego	fryszującego	fryszującego	fryszującego	fryszującej
C.	fryszującemu	fryszującemu	fryszującemu	fryszującemu	fryszującej
B.	fryszującego	fryszującego	fryszujący	fryszujące	fryszującą
N.	fryszującym	fryszującym	fryszującym	fryszującym	fryszującą
Ms.	fryszującym	fryszującym	fryszującym	fryszującym	fryszującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	fryszujący	fryszujący	fryszujące	fryszujące
D.	fryszujących	fryszujących	fryszujących	fryszujących
C.	fryszującym	fryszującym	fryszującym	fryszującym
B.	fryszujących	fryszujących	fryszujących	fryszujące
N.	fryszującymi	fryszującymi	fryszującymi	fryszującymi
Ms.	fryszujących	fryszujących	fryszujących	fryszujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: fryszowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	fryszowany	fryszowany	fryszowany	fryszowane	fryszowana
D.	fryszowanego	fryszowanego	fryszowanego	fryszowanego	fryszowanej
C.	fryszowanemu	fryszowanemu	fryszowanemu	fryszowanemu	fryszowanej
B.	fryszowanego	fryszowanego	fryszowany	fryszowane	fryszowaną
N.	fryszowanym	fryszowanym	fryszowanym	fryszowanym	fryszowaną
Ms.	fryszowanym	fryszowanym	fryszowanym	fryszowanym	fryszowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	fryszowani	fryszowani	fryszowane	fryszowane
D.	fryszowanych	fryszowanych	fryszowanych	fryszowanych
C.	fryszowanym	fryszowanym	fryszowanym	fryszowanym
B.	fryszowanych	fryszowanych	fryszowanych	fryszowane
N.	fryszowanymi	fryszowanymi	fryszowanymi	fryszowanymi
Ms.	fryszowanych	fryszowanych	fryszowanych	fryszowanych

Składnia

+

fryszować

+

CO

Pochodzenie

niem. frischen

Odesłania

Zob. też:

świeżyć