przetrzeć

Hasło ma wiele znaczeń,
wybierz to, które Cię interesuje

4. oczy

  • Definicja

    4.

    przesunąć po powierzchni, przyciskając coś do niej
  • Wymowa

    [pszetszeć] lub pot. [pszeczszeć]

  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA

    Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego

    czynności i stany fizjologiczne

  • Relacje znaczeniowe
    synonimy:  potrzeć
  • Połączenia
    • przetrzeć oczy, powieki, źrenice
  • Cytaty

    Wpatrywała się w pana milicjanta, jakby go chciała zahipnotyzować i chyba musiał o tym pomyśleć, bo przetarł ręką oczy, żeby odegnać hipnozę.

    źródło: KWSJP: Lucyna Legut: Piotrek zgubił dziadka oko, a Jasiek chce dożyć spokojnej starości, 1983

    Marek Aureliusz przetarł powieki. Nie... to było tylko złudzenie, ale jedno z tych, które człowieka przeraża, chociaż nie umie sobie zdać sprawy, dlaczego.

    źródło: KWSJP: Teodor Jeske-Choiński: Gasnące słońce, 1958
  • Odmiana

    część mowy: czasownik

    aspekt: dokonany

    Tryb oznajmujący

    Czas przyszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. przetrę
    		 przetrzemy
    2 os. przetrzesz
    		 przetrzecie
    3 os. przetrze
    		 przetrą

    Czas przeszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. przetarłem
    +(e)m przetarł
    		 przetarłam
    +(e)m przetarła
    		 przetarłom
    +(e)m przetarło
    		 przetarliśmy
    +(e)śmy przetarli
    		 przetarłyśmy
    +(e)śmy przetarły
    2 os. przetarłeś
    +(e)ś przetarł
    		 przetarłaś
    +(e)ś przetarła
    		 przetarłoś
    +(e)ś przetarło
    		 przetarliście
    +(e)ście przetarli
    		 przetarłyście
    +(e)ście przetarły
    3 os. przetarł
    		 przetarła
    		 przetarło
    		 przetarli
    		 przetarły

    bezosobnik: przetarto

    Tryb rozkazujący

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. przetrzyjmy
    2 os. przetrzyj
    		 przetrzyjcie

    Tryb warunkowy

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. przetarłbym
    bym przetarł
    		 przetarłabym
    bym przetarła
    		 przetarłobym
    bym przetarło
    		 przetarlibyśmy
    byśmy przetarli
    		 przetarłybyśmy
    byśmy przetarły
    2 os. przetarłbyś
    byś przetarł
    		 przetarłabyś
    byś przetarła
    		 przetarłobyś
    byś przetarło
    		 przetarlibyście
    byście przetarli
    		 przetarłybyście
    byście przetarły
    3 os. przetarłby
    by przetarł
    		 przetarłaby
    by przetarła
    		 przetarłoby
    by przetarło
    		 przetarliby
    by przetarli
    		 przetarłyby
    by przetarły

    bezosobnik: przetarto by

    bezokolicznik: przetrzeć

    imiesłów przysłówkowy uprzedni: przetarłszy

    gerundium: przetarcie

    imiesłów przymiotnikowy bierny: przetarty

    odpowiednik aspektowy: przecierać

  • Składnia
    Rzosobowy + przetrzeć +
    CO + (CZYM)
  • Pochodzenie

    Zob. trzeć