stawiać - Wielki słownik języka polskiego PAN

18.

sprawiać, że ktoś zaczyna znajdować się w trudnej dla niego sytuacji

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Zasady współżycia społecznego

stosunki, grupy i organizacje społeczne

stawiać przed koniecznością czegoś
stawiać w jakimś położeniu, w jakiejś sytuacji

	Żeby nie stawiać cię w niezręcznym położeniu, odpowiem od razu na wszystkie pytania, nie musisz ich nawet zadawać. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992
	Jeżeli Kościół nie chce stawiać wiernych w sytuacji konfliktu sumienia wynikającego z niemożności posyłania dzieci na religię z powodu kosztów jej nauczania - to niech sfinansuje katechezę, zamiast wyciągać rękę do państwa i to na dodatek w niezbyt uprzejmym geście. źródło: NKJP: Piotr Amsterdamski; Jacek Leociak; Zbigniew Kizormaj, Warszawa; Ireneu Teresiński: ŚWIADECTWO WIARY I ŚWIADECTWO SZKOLNE, Gazeta Wyborcza, 1992-08-27
	Trzeba zdać sobie sprawę, że dziecko w gruncie rzeczy nie ma nic wspólnego z małżeńskim konfliktem rodziców i nie może stać się polem bitwy między matką i ojcem. Nie wolno stawiać go wobec konfliktu lojalności, konieczności wybierania któregoś z nich, bo kocha ono równie mocno i jedno, i drugie. źródło: NKJP: Wojciech Eichelberger: O co pytają dzieci? O miłości i wychowaniu, 1999
	Michał stracił rękę, ale uratował życie. Stracił też narzeczoną, której odesłał pierścionek, by nie stawiać jej przed koniecznością poślubienia kaleki. źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	stawiam	stawiamy
2 os.	stawiasz	stawiacie
3 os.	stawia	stawiają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	stawiałem +(e)m stawiał	stawiałam +(e)m stawiała	stawiałom +(e)m stawiało	stawialiśmy +(e)śmy stawiali	stawiałyśmy +(e)śmy stawiały
2 os.	stawiałeś +(e)ś stawiał	stawiałaś +(e)ś stawiała	stawiałoś +(e)ś stawiało	stawialiście +(e)ście stawiali	stawiałyście +(e)ście stawiały
3 os.	stawiał	stawiała	stawiało	stawiali	stawiały

bezosobnik: stawiano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę stawiał będę stawiać	będę stawiała będę stawiać	będę stawiało będę stawiać	będziemy stawiali będziemy stawiać	będziemy stawiały będziemy stawiać
2 os.	będziesz stawiał będziesz stawiać	będziesz stawiała będziesz stawiać	będziesz stawiało będziesz stawiać	będziecie stawiali będziecie stawiać	będziecie stawiały będziecie stawiać
3 os.	będzie stawiał będzie stawiać	będzie stawiała będzie stawiać	będzie stawiało będzie stawiać	będą stawiali będą stawiać	będą stawiały będą stawiać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		stawiajmy
2 os.	stawiaj	stawiajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	stawiałbym bym stawiał	stawiałabym bym stawiała	stawiałobym bym stawiało	stawialibyśmy byśmy stawiali	stawiałybyśmy byśmy stawiały
2 os.	stawiałbyś byś stawiał	stawiałabyś byś stawiała	stawiałobyś byś stawiało	stawialibyście byście stawiali	stawiałybyście byście stawiały
3 os.	stawiałby by stawiał	stawiałaby by stawiała	stawiałoby by stawiało	stawialiby by stawiali	stawiałyby by stawiały

bezosobnik: stawiano by

bezokolicznik: stawiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: stawiając

gerundium: stawianie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	stawianie	stawiania
D.	stawiania	stawiań
C.	stawianiu	stawianiom
B.	stawianie	stawiania
N.	stawianiem	stawianiami
Ms.	stawianiu	stawianiach
W.	stawianie	stawiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: stawiający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	stawiający	stawiający	stawiający	stawiające	stawiająca
D.	stawiającego	stawiającego	stawiającego	stawiającego	stawiającej
C.	stawiającemu	stawiającemu	stawiającemu	stawiającemu	stawiającej
B.	stawiającego	stawiającego	stawiający	stawiające	stawiającą
N.	stawiającym	stawiającym	stawiającym	stawiającym	stawiającą
Ms.	stawiającym	stawiającym	stawiającym	stawiającym	stawiającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	stawiający	stawiający	stawiające	stawiające
D.	stawiających	stawiających	stawiających	stawiających
C.	stawiającym	stawiającym	stawiającym	stawiającym
B.	stawiających	stawiających	stawiających	stawiające
N.	stawiającymi	stawiającymi	stawiającymi	stawiającymi
Ms.	stawiających	stawiających	stawiających	stawiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: stawiany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	stawiany	stawiany	stawiany	stawiane	stawiana
D.	stawianego	stawianego	stawianego	stawianego	stawianej
C.	stawianemu	stawianemu	stawianemu	stawianemu	stawianej
B.	stawianego	stawianego	stawiany	stawiane	stawianą
N.	stawianym	stawianym	stawianym	stawianym	stawianą
Ms.	stawianym	stawianym	stawianym	stawianym	stawianej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	stawiani	stawiani	stawiane	stawiane
D.	stawianych	stawianych	stawianych	stawianych
C.	stawianym	stawianym	stawianym	stawianym
B.	stawianych	stawianych	stawianych	stawiane
N.	stawianymi	stawianymi	stawianymi	stawianymi
Ms.	stawianych	stawianych	stawianych	stawianych

odpowiednik aspektowy: postawić

Składnia

+	stawiać	+	KOGO + przed CZYM
+	stawiać	+	KOGO + w CZYM
+	stawiać	+	KOGO + wobec CZEGO

Pochodzenie

psł. *stav'ati

Czasownik pozostający w genetycznej więzi z psł. *staviti, *stav'ǫ 'powodować, że coś stoi' (por. stawić się) i *stojati, *stoją (zob. stać, stoję).