-
1.
zbudować na nowo lub odrestaurować coś, co zostało zniszczone, zwłaszcza budowle -
CZŁOWIEK I TECHNIKA
Budownictwo
czynności związane z budową -
- odbudować budynek, dom, drogę, dwór, kamienicę, katedrę, klasztor, kościół, most, mury, pałac, szkołę, świątynię, zamek; kraj, miasto, wieś; Polskę, Warszawę
- odbudować po powodzi, po pożarze, po trzęsieniu ziemi, po wojnie
- odbudować z gruzów, z ruin, ze zniszczeń
- odbudować częściowo, pięknie, prowizorycznie, szybko, z trudem
-
Ale wtedy wspólnym wysiłkiem prawie całego narodu odbudowaliśmy kraj z ruiny.
źródło: NKJP: Jacek Brzuszkiewicz: Przeciw ludzkości, Gazeta Wyborcza , 1997-12-09
Dzięki temu, że arcybiskup Jarosław odbudował katedrę w Gnieźnie, zniszczoną przez Krzyżaków w roku 1331, orientujemy się nieco w tym, jak jego pokolenie widziało świat.
źródło: NKJP: Stefan Bratkowski: Historia, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1998-06-05
Do 1952 odbudowano kamienice mieszczańskie, przywracając im styl architektoniczny utrwalony na starych sztychach.
źródło: NKJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk , 1997
Mieszkańcy bez projektu i pozwolenia odbudowali kładkę dla pieszych, prowadzącą do kilku domów mieszkalnych, bez zgody właściciela terenu.
źródło: NKJP: (KS): Kolejne odroczenie, Dziennik Polski, 2003-06-17
Wracali żwirową aleją przez odbudowany most.
źródło: NKJP: Witold Zalewski: Zakładnicy, 2001
-
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. odbuduję
odbudujemy
2 os. odbudujesz
odbudujecie
3 os. odbuduje
odbudują
Czas przeszły
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. odbudowałem
+(e)m odbudował
odbudowałam
+(e)m odbudowała
odbudowałom
+(e)m odbudowało
odbudowaliśmy
+(e)śmy odbudowali
odbudowałyśmy
+(e)śmy odbudowały
2 os. odbudowałeś
+(e)ś odbudował
odbudowałaś
+(e)ś odbudowała
odbudowałoś
+(e)ś odbudowało
odbudowaliście
+(e)ście odbudowali
odbudowałyście
+(e)ście odbudowały
3 os. odbudował
odbudowała
odbudowało
odbudowali
odbudowały
bezosobnik: odbudowano
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. odbudujmy
2 os. odbuduj
odbudujcie
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. odbudowałbym
bym odbudował
odbudowałabym
bym odbudowała
odbudowałobym
bym odbudowało
odbudowalibyśmy
byśmy odbudowali
odbudowałybyśmy
byśmy odbudowały
2 os. odbudowałbyś
byś odbudował
odbudowałabyś
byś odbudowała
odbudowałobyś
byś odbudowało
odbudowalibyście
byście odbudowali
odbudowałybyście
byście odbudowały
3 os. odbudowałby
by odbudował
odbudowałaby
by odbudowała
odbudowałoby
by odbudowało
odbudowaliby
by odbudowali
odbudowałyby
by odbudowały
bezosobnik: odbudowano by
bezokolicznik: odbudować
imiesłów przysłówkowy uprzedni: odbudowawszy
gerundium: odbudowanie
liczba pojedyncza liczba mnoga M. odbudowanie
odbudowania
D. odbudowania
odbudowań
C. odbudowaniu
odbudowaniom
B. odbudowanie
odbudowania
N. odbudowaniem
odbudowaniami
Ms. odbudowaniu
odbudowaniach
W. odbudowanie
odbudowania
imiesłów przymiotnikowy bierny: odbudowany
liczba pojedyncza m1 m2 m3 n1, n2 ż M. odbudowany
odbudowany
odbudowany
odbudowane
odbudowana
D. odbudowanego
odbudowanego
odbudowanego
odbudowanego
odbudowanej
C. odbudowanemu
odbudowanemu
odbudowanemu
odbudowanemu
odbudowanej
B. odbudowanego
odbudowanego
odbudowany
odbudowane
odbudowaną
N. odbudowanym
odbudowanym
odbudowanym
odbudowanym
odbudowaną
Ms. odbudowanym
odbudowanym
odbudowanym
odbudowanym
odbudowanej
liczba mnoga p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe M. odbudowani
odbudowani
odbudowane
odbudowane
D. odbudowanych
odbudowanych
odbudowanych
odbudowanych
C. odbudowanym
odbudowanym
odbudowanym
odbudowanym
B. odbudowanych
odbudowanych
odbudowanych
odbudowane
N. odbudowanymi
odbudowanymi
odbudowanymi
odbudowanymi
Ms. odbudowanych
odbudowanych
odbudowanych
odbudowanych
odpowiednik aspektowy: odbudowywać
-
Rzosobowy + odbudować + CO + (z CZEGO)Rzosobowy + odbudować + CO + (po CZYM) -
Zob. budować