źrenica

Hasło ma wiele znaczeń,
wybierz to, które Cię interesuje

4. wolności

  • Definicja

    4.

    książk.  coś najważniejszego lub najcenniejszego z wielu elementów składających się na pewną całość
  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

    Ocena i wartościowanie

    słownictwo oceniające

  • Połączenia
    • źrenica demokracji, wolności
  • Cytaty

    Problem jest w tym, czy szukamy scenariusza, który ma naszą Polskę uczynić krajem większego dobrobytu, źrenicą demokracji, silnym i wiarygodnym liderem tej części Europy.

    źródło: NKJP: Charakter czy scenariusz, Dziennik Polski, 2008-11-20

    Szanowni państwo, wolna prasa jest źrenicą demokracji. Jeżeli to, co zamieszcza wolna prasa czy jakiekolwiek media, nie stanowi przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, prokurator nie będzie na pewno wkraczał.

    źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 30.07.2003

    Prawo do prywatności i ochrony danych jest źrenicą wolności obywatelskich. Państwo ma stać na ich straży, naruszając tylko w stanie wyższej konieczności (walka z terroryzmem) lub gdy zachodzi podejrzenie przestępstwa.

    źródło: NKJP: Itnernet
  • Odmiana

    część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: ż

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. źrenica
    		 źrenice
    D. źrenicy
    		 źrenic
    C. źrenicy
    		 źrenicom
    B. źrenicę
    		 źrenice
    N. źrenicą
    		 źrenicami
    Ms. źrenicy
    		 źrenicach
    W. źrenico
    		 źrenice
  • Składnia
    bez ograniczeń + źrenica +
    CZEGO
  • Pochodzenie

    psł. *zěnica

    Na taką prapostać wskazują m.in.: czes. zenice (ż), ros. zeníca, scs. zěnica. Byłoby to więc pierwotne zdrobnienie z przyrostkiem *-ica od podstawowego rzeczownika *zěna 'źrenica', którego kontynuanty poświadczone są w językach słowiańskich. Polska postać źrenica, z wstawnym -r-, (st.pol. źrzenica) jest wtórna; powstała przez skojarzenie z polskimi kontynuantami psł. *zьrěti ‘patrzeć’ (daw. źrzeć; dziś wyłącznie w czasownikach przedrostkowych, np. ujrzeć, wyjrzeć).