-
3.
unosić lekko nakrycie głowy w geście pozdrowienia -
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA
Ubranie
czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE
Zasady współżycia społecznego
zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie -
- uchylać cylindra, czapki, kapelusza
- uchylać grzecznie
-
- Dobry wieczór panu majorowi - zawołałem, uchylając czapki.
źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997
Ojciec odpowiadał na ukłony znajomych, uchylając raz po raz melonika.
źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1994
Skłonił się nisko wedle dawnego obyczaju, uchylając kołpaka.
źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Dzieci nocy, 2001
-
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. uchylam
uchylamy
2 os. uchylasz
uchylacie
3 os. uchyla
uchylają
Czas przeszły
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. uchylałem
+(e)m uchylał
uchylałam
+(e)m uchylała
uchylałom
+(e)m uchylało
uchylaliśmy
+(e)śmy uchylali
uchylałyśmy
+(e)śmy uchylały
2 os. uchylałeś
+(e)ś uchylał
uchylałaś
+(e)ś uchylała
uchylałoś
+(e)ś uchylało
uchylaliście
+(e)ście uchylali
uchylałyście
+(e)ście uchylały
3 os. uchylał
uchylała
uchylało
uchylali
uchylały
bezosobnik: uchylano
Czas przyszły
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. będę uchylał
będę uchylać
będę uchylała
będę uchylać
będę uchylało
będę uchylać
będziemy uchylali
będziemy uchylać
będziemy uchylały
będziemy uchylać
2 os. będziesz uchylał
będziesz uchylać
będziesz uchylała
będziesz uchylać
będziesz uchylało
będziesz uchylać
będziecie uchylali
będziecie uchylać
będziecie uchylały
będziecie uchylać
3 os. będzie uchylał
będzie uchylać
będzie uchylała
będzie uchylać
będzie uchylało
będzie uchylać
będą uchylali
będą uchylać
będą uchylały
będą uchylać
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. uchylajmy
2 os. uchylaj
uchylajcie
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. uchylałbym
bym uchylał
uchylałabym
bym uchylała
uchylałobym
bym uchylało
uchylalibyśmy
byśmy uchylali
uchylałybyśmy
byśmy uchylały
2 os. uchylałbyś
byś uchylał
uchylałabyś
byś uchylała
uchylałobyś
byś uchylało
uchylalibyście
byście uchylali
uchylałybyście
byście uchylały
3 os. uchylałby
by uchylał
uchylałaby
by uchylała
uchylałoby
by uchylało
uchylaliby
by uchylali
uchylałyby
by uchylały
bezosobnik: uchylano by
bezokolicznik: uchylać
imiesłów przysłówkowy współczesny: uchylając
gerundium: uchylanie
liczba pojedyncza liczba mnoga M. uchylanie
uchylania
D. uchylania
uchylań
C. uchylaniu
uchylaniom
B. uchylanie
uchylania
N. uchylaniem
uchylaniami
Ms. uchylaniu
uchylaniach
W. uchylanie
uchylania
imiesłów przymiotnikowy czynny: uchylający
liczba pojedyncza m1 m2 m3 n1, n2 ż M. uchylający
uchylający
uchylający
uchylające
uchylająca
D. uchylającego
uchylającego
uchylającego
uchylającego
uchylającej
C. uchylającemu
uchylającemu
uchylającemu
uchylającemu
uchylającej
B. uchylającego
uchylającego
uchylający
uchylające
uchylającą
N. uchylającym
uchylającym
uchylającym
uchylającym
uchylającą
Ms. uchylającym
uchylającym
uchylającym
uchylającym
uchylającej
liczba mnoga p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe M. uchylający
uchylający
uchylające
uchylające
D. uchylających
uchylających
uchylających
uchylających
C. uchylającym
uchylającym
uchylającym
uchylającym
B. uchylających
uchylających
uchylających
uchylające
N. uchylającymi
uchylającymi
uchylającymi
uchylającymi
Ms. uchylających
uchylających
uchylających
uchylających
imiesłów przymiotnikowy bierny: uchylany
liczba pojedyncza m1 m2 m3 n1, n2 ż M. uchylany
uchylany
uchylany
uchylane
uchylana
D. uchylanego
uchylanego
uchylanego
uchylanego
uchylanej
C. uchylanemu
uchylanemu
uchylanemu
uchylanemu
uchylanej
B. uchylanego
uchylanego
uchylany
uchylane
uchylaną
N. uchylanym
uchylanym
uchylanym
uchylanym
uchylaną
Ms. uchylanym
uchylanym
uchylanym
uchylanym
uchylanej
liczba mnoga p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe M. uchylani
uchylani
uchylane
uchylane
D. uchylanych
uchylanych
uchylanych
uchylanych
C. uchylanym
uchylanym
uchylanym
uchylanym
B. uchylanych
uchylanych
uchylanych
uchylane
N. uchylanymi
uchylanymi
uchylanymi
uchylanymi
Ms. uchylanych
uchylanych
uchylanych
uchylanych
odpowiednik aspektowy: uchylić
-
+ uchylać + CZEGO -
Zob. chylić
-
Spotykana również składnia: uchylać CO, np. uchylać czapkę, uważana za niepoprawną.
-
+ uchylać + CZEGO