obserwować (dawne obyczaje) - Wielki słownik języka polskiego PAN

4.

daw. przestrzegać określonych reguł lub norm postępowania

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Ocena i wartościowanie

wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

synonimy:

przestrzegać

[...] pozostał z krwi i kości kontuszowcem obserwującym stare dobre obyczaje.

źródło: KWJP: Henryk Litwin: Rycerz chrześcijański, wSieci Historii, 2020-05-04

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	obserwowałem +(e)m obserwował	obserwowałam +(e)m obserwowała	obserwowałom +(e)m obserwowało	obserwowaliśmy +(e)śmy obserwowali	obserwowałyśmy +(e)śmy obserwowały
2 os.	obserwowałeś +(e)ś obserwował	obserwowałaś +(e)ś obserwowała	obserwowałoś +(e)ś obserwowało	obserwowaliście +(e)ście obserwowali	obserwowałyście +(e)ście obserwowały
3 os.	obserwował	obserwowała	obserwowało	obserwowali	obserwowały

bezosobnik: obserwowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę obserwował będę obserwować	będę obserwowała będę obserwować	będę obserwowało będę obserwować	będziemy obserwowali będziemy obserwować	będziemy obserwowały będziemy obserwować
2 os.	będziesz obserwował będziesz obserwować	będziesz obserwowała będziesz obserwować	będziesz obserwowało będziesz obserwować	będziecie obserwowali będziecie obserwować	będziecie obserwowały będziecie obserwować
3 os.	będzie obserwował będzie obserwować	będzie obserwowała będzie obserwować	będzie obserwowało będzie obserwować	będą obserwowali będą obserwować	będą obserwowały będą obserwować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		obserwujmy
2 os.	obserwuj	obserwujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	obserwowałbym bym obserwował	obserwowałabym bym obserwowała	obserwowałobym bym obserwowało	obserwowalibyśmy byśmy obserwowali	obserwowałybyśmy byśmy obserwowały
2 os.	obserwowałbyś byś obserwował	obserwowałabyś byś obserwowała	obserwowałobyś byś obserwowało	obserwowalibyście byście obserwowali	obserwowałybyście byście obserwowały
3 os.	obserwowałby by obserwował	obserwowałaby by obserwowała	obserwowałoby by obserwowało	obserwowaliby by obserwowali	obserwowałyby by obserwowały

bezosobnik: obserwowano by

bezokolicznik: obserwować

imiesłów przysłówkowy współczesny: obserwując

gerundium: obserwowanie

imiesłów przymiotnikowy czynny: obserwujący

imiesłów przymiotnikowy bierny: obserwowany

+

obserwować

+

CO

łac. observō 'obserwuję, śledzę, przypatruję się'