przewidzieć - Wielki słownik języka polskiego PAN

1.

kierując się wiedzą lub doświadczeniem, domyślić się, że coś się wydarzy lub jaki będzie miało przebieg

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Działalność intelektualna człowieka

nazwy działań intelektualnych człowieka

naukowcy, progności przewidzieli
przewidzieć finał czegoś, katastrofę, powódź, rozwój wypadków, suszę, wybuch konfliktu, wynik; konsekwencje, prawdopodobieństwo
przewidzieć coś z jakąś dokładnością
niepodobna, nietrudno, trafnie, trudno przewidzieć
umieć; można, nie sposób przewidzieć
trudny, łatwy do przewidzenia

	Widać, że autor dobrze orientuje się w temacie, gdyż trafnie przewidział wynik wyborów. źródło: NKJP: Andrzej Kieś: Kaczka z łezką w oku, Tygodnik Rybnicki, 2008-05-27
	Kto mógł przewidzieć, że rozhula się wiatr. źródło: KWSJP: Jest mi smutno..., Dziennik Polski, 2004-01-17
	Nie byłbym pewien jutra. Jesteś w stanie przewidzieć, jak rozwinie się sytuacja? źródło: KWSJP: Jacek Dukaj: Czarne oceany, 2001
	Nie sposób przewidzieć, kiedy zakończy się wojna z terroryzmem w Iraku. źródło: KWSJP: Rok bez złudzeń, Dziennik Polski, 2004-01-02
	Dojechaliśmy do plebanii. Jak było do przewidzenia, zastaliśmy tam tylko księżą gospodynię. źródło: KWSJP: Stanisław Rembek: Ballada o wzgardliwym wisielcu, 1977

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przewidziałem +(e)m przewidział	przewidziałam +(e)m przewidziała	przewidziałom +(e)m przewidziało	przewidzieliśmy +(e)śmy przewidzieli	przewidziałyśmy +(e)śmy przewidziały
2 os.	przewidziałeś +(e)ś przewidział	przewidziałaś +(e)ś przewidziała	przewidziałoś +(e)ś przewidziało	przewidzieliście +(e)ście przewidzieli	przewidziałyście +(e)ście przewidziały
3 os.	przewidział	przewidziała	przewidziało	przewidzieli	przewidziały

bezosobnik: przewidziano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		przewidźmy
2 os.	przewidź	przewidźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przewidziałbym bym przewidział	przewidziałabym bym przewidziała	przewidziałobym bym przewidziało	przewidzielibyśmy byśmy przewidzieli	przewidziałybyśmy byśmy przewidziały
2 os.	przewidziałbyś byś przewidział	przewidziałabyś byś przewidziała	przewidziałobyś byś przewidziało	przewidzielibyście byście przewidzieli	przewidziałybyście byście przewidziały
3 os.	przewidziałby by przewidział	przewidziałaby by przewidziała	przewidziałoby by przewidziało	przewidzieliby by przewidzieli	przewidziałyby by przewidziały

bezosobnik: przewidziano by

bezokolicznik: przewidzieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przewidziawszy

gerundium: przewidzenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: przewidziany

odpowiednik aspektowy: przewidywać

Rz_osobowy	+	przewidzieć	+	CO
Rz_osobowy	+	przewidzieć	+	że ZDANIE \| ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

Zob. widzieć; być może kalka fr. prévoir lub niem. voraussehen (Bańk)