zionąć (chłodem) - Wielki słownik języka polskiego PAN

1.

wydzielać z siebie to, co może być postrzegane zmysłami

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA

Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego

zmysły

zionąć chłodem, jakimś oddechem, jakimś odorem, stęchlizną, wilgocią, wódką, jakimś zapachem
zionąć z paszczy, z pyska, z ust

	Pukacz wyszczerzył zęby z rudej brody i zionął wódką. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997
	Zacierał nerwowo dłonie, bo wydawało mu się, iż z tak bliska wybuchających pocisków zionęło arktycznym chłodem. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006
	Zionący stęchlizną potok Wątok i rudery starych koszar z koślawym, podziurawionym płotem - to widok z samego centrum Tarnowa, ale sprzed kilku lat. źródło: NKJP: Komfort koszarowych stajni, Dziennik Polski, 2003-07-23
	- Jasiu, nie upiłeś się czasem? Chuchnij! - Flacha zionął Muszynie w twarz oddechem przepojonym wódką. źródło: NKJP: Kazimierz Orłoś: Cudowna melina, 1988

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany lub niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zionę	zioniemy
2 os.	zioniesz	zioniecie
3 os.	zionie	zioną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zionąłem +(e)m zionął	zionęłam +(e)m zionęła	zionęłom +(e)m zionęło	zionęliśmy +(e)śmy zionęli	zionęłyśmy +(e)śmy zionęły
2 os.	zionąłeś +(e)ś zionął	zionęłaś +(e)ś zionęła	zionęłoś +(e)ś zionęło	zionęliście +(e)ście zionęli	zionęłyście +(e)ście zionęły
3 os.	zionął	zionęła	zionęło	zionęli	zionęły

bezosobnik: zionięto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zionął będę zionąć	będę zionęła będę zionąć	będę zionęło będę zionąć	będziemy zionęli będziemy zionąć	będziemy zionęły będziemy zionąć
2 os.	będziesz zionął będziesz zionąć	będziesz zionęła będziesz zionąć	będziesz zionęło będziesz zionąć	będziecie zionęli będziecie zionąć	będziecie zionęły będziecie zionąć
3 os.	będzie zionął będzie zionąć	będzie zionęła będzie zionąć	będzie zionęło będzie zionąć	będą zionęli będą zionąć	będą zionęły będą zionąć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		ziońmy
2 os.	zioń	ziońcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zionąłbym bym zionął	zionęłabym bym zionęła	zionęłobym bym zionęło	zionęlibyśmy byśmy zionęli	zionęłybyśmy byśmy zionęły
2 os.	zionąłbyś byś zionął	zionęłabyś byś zionęła	zionęłobyś byś zionęło	zionęlibyście byście zionęli	zionęłybyście byście zionęły
3 os.	zionąłby by zionął	zionęłaby by zionęła	zionęłoby by zionęło	zionęliby by zionęli	zionęłyby by zionęły

bezosobnik: zionięto by

bezokolicznik: zionąć

imiesłów przysłówkowy współczesny:

zionąc

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zionąwszy

gerundium: zionięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zionięcie	zionięcia
D.	zionięcia	zionięć
C.	zionięciu	zionięciom
B.	zionięcie	zionięcia
N.	zionięciem	zionięciami
Ms.	zionięciu	zionięciach
W.	zionięcie	zionięcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: zionący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zionący	zionący	zionący	zionące	zionąca
D.	zionącego	zionącego	zionącego	zionącego	zionącej
C.	zionącemu	zionącemu	zionącemu	zionącemu	zionącej
B.	zionącego	zionącego	zionący	zionące	zionącą
N.	zionącym	zionącym	zionącym	zionącym	zionącą
Ms.	zionącym	zionącym	zionącym	zionącym	zionącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zionący	zionący	zionące	zionące
D.	zionących	zionących	zionących	zionących
C.	zionącym	zionącym	zionącym	zionącym
B.	zionących	zionących	zionących	zionące
N.	zionącymi	zionącymi	zionącymi	zionącymi
Ms.	zionących	zionących	zionących	zionących

Składnia

+

zionąć

+

CZYM

Pochodzenie

psł. *zinǫti 'otworzyć coś szeroko, rozewrzeć; otworzyć się szeroko, rozewrzeć się'

Psł. *zinǫti z przyr. *-no- od psł. *zьjati 'otwierać się, rozwierać się, stać otworem' (pol. ziać), pierwotne znaczenie 'zacząć się otwierać, rozwierać'. Pol. zionąć ma nieregularne -o-, może przez analogię do wionąć.