pułk

  • zorganizowana grupa żołnierzy złożona z dowództwa, sztabu i kilku pododdziałów, wchodząca w skład dywizji bądź brygady
  • Używane w nazwach formacji wojskowych, np. 21 Warszawski Pułk Piechoty, 1 Ciechanowski Pułk Artylerii im. Marszałka Józefa Piłsudskiego.

  • CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

    Wojsko i wojna

    armia

    • gwardyjski; carski, królewski; elitarny pułk; pułk artyleryjski, lotniczy, pancerny, spadochronowy; desantowy, przeciwlotniczy; litewskie, pruskie, rosyjskie...; doborowe pułki; pułki ułańskie; austriackie, cudzoziemskie, kozackie...; poznańskie, smoleńskie
    • pułk dragonów, huzarów, kirasjerów, komandosów, lansjerów, saperów, strzelców, szwoleżerów, ułanów; Kozaków; artylerii, gwardii, jazdy, lotnictwa, piechoty; czołgów; brygady, dywizji
    • pułki i bataliony, pułki i brygady, pułki i dywizjony
    • dowódca, kwatermistrz, oficerowie, rotmistrz; żołnierze; dowództwo; batalion, pododdziały pułku
    • pułk walczył; stacjonował gdzieś; liczył iluś ludzi
    • sformować pułk
    • dowodzić pułkiem
    • dołączyć, wstąpić; wcielić kogoś do pułku;
    • przydzielony do pułku
    • służyć w pułku
  • Osłaniając odwrót wojsk polskich, pułk prowadził częste wypady i szarże. Straty w tych walkach były znaczne.

    źródło: NKJP: S. Żagiel: Patrząc na starą fotografię: Mój pradziadek był ułanem, Tygodnik Ciechanowski, 2002-09-26

    Z pułkiem tym, wchodzącym w skład 18 dywizji piechoty, [...], bierze udział w wyprawie Wielkiej Armii cesarza Napoleona na Moskwę.

    źródło: NKJP: Ryszard Henryk Bochenek: Twierdza Jasna Góra, 1997

    Projekt [...] powstał zimą z 1915 na 1916 r. w Karasinie na Wołyniu, gdzie stacjonowały pułki I Brygady Legionów Polskich.

    źródło: NKJP: Włodzimierz Kwaśniewicz: Dzieje szabli w Polsce, 1993

    Nie miałem żadnych problemów [...] w I Pułku Lotnictwa Myśliwskiego ˝Warszawa˝, stacjonującym na terenie gminy Mińsk Mazowiecki.

    źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 26.09.1996

    Przyszłość swoją widział jasno - w pułkach na pewno potrzebują doboszów, więc zostanie doboszem, która to służba cieszyła się wielką chwałą od napoleońskich czasów.

    źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978

  • część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: m3

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. pułk
    pułki
    D. pułku
    pułków
    C. pułkowi
    pułkom
    B. pułk
    pułki
    N. pułkiem
    pułkami
    Ms. pułku
    pułkach
    W. pułku
    pułki
  • bez ograniczeń + pułk +
    (KOGO/CZEGO)
    bez ograniczeń + pułk +
    (JAKI)
  • psł. *pl̥kъ 'gromada ludzi'

    Polski kontynuant tego wyrazu miał postać pełk poświadczoną od XIII w. w staropolskich imionach Świętopełk, Przedpełk (Bor)

CHRONOLOGIZACJA:
1566, SPXVI
FRAZEOLOGIZMY:
Data ostatniej modyfikacji: 30.10.2025