ziemski

Każde województwo (lub ziemia) miało własny sąd ziemski, który (od 1543) sądził trzy razy do roku (roki sądowe) i miał kompetencje wyrokowania we wszystkich procesach, w których w charakterze pozwanych występowała szlachta osiadła. Zespół sędziowski w sądzie ziemskim tworzyli sędzia, podsędek i pisarz.

źródło: NKJP: Urszula Augustyniak: Historia Polski 1572-1795, 2008

Województwa i ziemie kształtowały się w dobie jednoczenia ziem polskich po rozbiciu dzielnicowym, a więc w XIV-XV stuleciu. Terytoria w granicach dawnych księstw dzielnicowych, które zachowały pełną hierarchię urzędników ziemskich z wojewodami włącznie i sejmikiem, otrzymały w XV w. nazwę województw.

źródło: NKJP: Wojciech Witkowski: Historia administracji w Polsce 1764-1989, 2007

[...] w województwie śląskim z dowodami przez granicę będą mogli przechodzić mieszkańcy powiatów ziemskich: cieszyńskiego, bielskiego, wodzisławskiego, żywieckiego, raciborskiego, pszczyńskiego, rybnickiego, oraz miast Bielsko-Biała, Żory i Jastrzębie-Zdrój.

źródło: NKJP: JAR: Z dowodem do Czech, Trybuna Śląska, 2002-06-27

Do Krakowa wróciła także XVI-wieczna księga ziemska zatorska. Znajdują się w niej zapisy sądu szlacheckiego, funkcjonującego na terenie księstwa. Dotyczą one obrotu ziemią, procesów o dobra ziemskie i testamentów, ale także napadów czy kradzieży. - Księga doskonale obrazuje życie polskiej szlachty na terenie księstwa zatorskiego - mówi dyrektor Radoń.

źródło: NKJP: (AK): Wróciły z wojny do Archiwum, Gazeta Krakowska, 2002-03-05

Od poł. XVII w. do 1776 r. w Rohaczewie odbywały się ziemskie sejmiki powiatu rzeczyckiego.

źródło: NKJP: Internet