sołtys

Hasło ma wiele znaczeń,
wybierz to, które Cię interesuje

2. historycznie

  • 2.

    w dawnej Polsce: osoba zarządzająca wsią w imieniu jej właściciela, często sprawująca swą funkcję dziedzicznie
  • CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

    Funkcjonowanie państwa

    urzędy i ich funkcjonowanie


    CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA

    Najbliższe środowisko życia człowieka

    wieś


    CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

    Tradycja

    świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

    • dziedziczny, lenny; pierwszy sołtys
    • sołtys i ławnicy; karczmarz i sołtys, zasadźca i sołtys
    • instytucja sołtysa
    • przywilej dla sołtysa
    • wiadomości, wzmianki o sołtysie
  • Henryk - zasadźca i pierwszy sołtys - otrzymał w dokumencie lokacyjnym 10 włók wolnych od danin, prawo do sądownictwa niższego z jedną trzecią wpływów oraz pół morgi na założenie karczmy (czynsz wynosił jedna markę rocznie).

    źródło: NKJP: Qqerim: Boreczno, Wikipedia.pl, 2009-05-01

    W chwili reorganizacji wsi uprawnienia do tego młyna otrzymuje sołtys, niejaki Paweł, któremu biskup krakowski Muskata polecił zorganizowanie wsi Jeleń na prawie niemieckim.

    źródło: NKJP: Maria Leś-Runicka: NASZE KORZENIE, Co Tydzień Jaworzno, 2003-03-05

    W założonej wsi sołtys zostawał sędzią wiejskim. [...] Po utworzeniu wsi sołtys był jej administratorem, funkcję swą sprawował w imieniu pana ziemi.

    źródło: NKJP: Marek Kazimierz Barański: Dynastia Piastów w Polsce, 2005

    Jest jedną ze starszych miejscowości Podhala – powstała w 1637 roku, lokowana przez króla Władysława IV. [...] Urząd sołtysa przez kilka pokoleń sprawowali w Białce przedstawiciele rodu Nowobilskich, z którego pochodziło także wielu zbójników tatrzańskich.

    źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Zakopane i Tatry: przewodnik, 1995

    Posiadacze dóbr ziemskich, szlachta, odgradzali się już od innych stanów, wzorem zachodniego rycerstwa dorabiali swoim rodom i zawołaniom rodowym herby, ale sołtysami wsi zostawali wówczas i chłopi.

    źródło: NKJP: Stefan Bratkowski: HISTORIA, Gazeta Wyborcza, 1998-06-05

  • część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: m1

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. sołtys
    sołtysi
    sołtysowie
    ndepr
    sołtysy
    depr
    D. sołtysa
    sołtysów
    C. sołtysowi
    sołtysom
    B. sołtysa
    sołtysów
    N. sołtysem
    sołtysami
    Ms. sołtysie
    sołtysach
    W. sołtysie
    sołtysi
    sołtysowie
    ndepr
    sołtysy
    depr
  • śr.-w.-niem. schultheiʒe 'ten, kto nakazywał, wyznaczał powinności lub świadczenia, sołtys'

    Nagłosowe s- w wyniku mazurzenia.