niewolić - Wielki słownik języka polskiego PAN

1.

książk. zmuszać do czegoś

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Funkcjonowanie państwa

władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Zasady współżycia społecznego

zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Relacje międzyludzkie

określenia relacji międzyludzkich

synonimy:

zmuszać

	Jeśli ci to ulgę przyniesie, to wiedz, że sama sobie taką dolę wybrała, nikt jej nie doradzał, nikt jej nie niewolił, nikt jej nie popychał. źródło: KWSJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1993
	Powoli lament przechodził w ciche pochlipywanie. Kula zaś ciągle niewolił do picia Szatańskiego. Rozlał wódkę w kielichy i trzymał je w obu dłoniach. źródło: KWSJP: Stanisław Rembek: Ballada o wzgardliwym wisielcu, 1977
	Jakaś potężna siła, jakiś prąd płynący z samej głębi praczasów niewolił jej wyobraźnię, ukierunkowywał ją, nieprzerwany ciąg obrazów, które płynęły zbyt szybko, by mogła je uchwycić i ta muzyka, dziwaczna, bezgranicznie obca... źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Urwany ślad, 2001
	Ojciec, organista, wszystkich troje rodzeństwa gonił do przymusowej nauki gry na skrzypcach. Pierwsza wymiękła siostra, Bogusław pozwalał się najdłużej niewolić. źródło: NKJP: Joanna Solska: Drugie skrzypce: Polityka, 2004-09-25

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	niewoliłem +(e)m niewolił	niewoliłam +(e)m niewoliła	niewoliłom +(e)m niewoliło	niewoliliśmy +(e)śmy niewolili	niewoliłyśmy +(e)śmy niewoliły
2 os.	niewoliłeś +(e)ś niewolił	niewoliłaś +(e)ś niewoliła	niewoliłoś +(e)ś niewoliło	niewoliliście +(e)ście niewolili	niewoliłyście +(e)ście niewoliły
3 os.	niewolił	niewoliła	niewoliło	niewolili	niewoliły

bezosobnik: niewolono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę niewolił będę niewolić	będę niewoliła będę niewolić	będę niewoliło będę niewolić	będziemy niewolili będziemy niewolić	będziemy niewoliły będziemy niewolić
2 os.	będziesz niewolił będziesz niewolić	będziesz niewoliła będziesz niewolić	będziesz niewoliło będziesz niewolić	będziecie niewolili będziecie niewolić	będziecie niewoliły będziecie niewolić
3 os.	będzie niewolił będzie niewolić	będzie niewoliła będzie niewolić	będzie niewoliło będzie niewolić	będą niewolili będą niewolić	będą niewoliły będą niewolić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		niewolmy niewólmy
2 os.	niewol niewól	niewolcie niewólcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	niewoliłbym bym niewolił	niewoliłabym bym niewoliła	niewoliłobym bym niewoliło	niewolilibyśmy byśmy niewolili	niewoliłybyśmy byśmy niewoliły
2 os.	niewoliłbyś byś niewolił	niewoliłabyś byś niewoliła	niewoliłobyś byś niewoliło	niewolilibyście byście niewolili	niewoliłybyście byście niewoliły
3 os.	niewoliłby by niewolił	niewoliłaby by niewoliła	niewoliłoby by niewoliło	niewoliliby by niewolili	niewoliłyby by niewoliły

bezosobnik: niewolono by

bezokolicznik: niewolić

imiesłów przysłówkowy współczesny: niewoląc

gerundium: niewolenie

imiesłów przymiotnikowy czynny: niewolący

imiesłów przymiotnikowy bierny: niewolony

odpowiednik aspektowy: zniewolić

+

niewolić

+

KOGO/CO + (do CZEGO)

Zob. niewola