wymieniać się - Wielki słownik języka polskiego PAN

4.

występować na przemian z inną głoską w formach fleksyjnych tego samego wyrazu lub w wyrazach pokrewnych, w zależności od warunków fonetycznych lub morfologicznych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Język

Relacje znaczeniowe

synonimy:

alternować

Połączenia

ó wymienia się na o

Cytaty

	W wyrazie gródka „ó” wymienia się na „o” (grodzić) i o tym też trzeba pamiętać. źródło: NKJP: Ryszard Pala: W Roku Języka (1) - artykuł z minikonkursem: Żeby mieć miedź, Czas Ostrzeszowski nr 200610, 2006
	Dziś ujednolicone tematy 'szewc-„, ”sejm-„ występują od mianownika do miejscownika. W wołaczu urabia się od ”szewca„ tradycyjne brzmienie ”szewcze„ (Pilnuj, szewcze, kopyta!). ”C„ wymieniające się na ”cz„ spotykamy jednak tylko w najczęściej używanych formach tego typu (ojcze, głupcze, chłopcze). źródło: NKJP: Jan Miodek: Jak mówimy, Gazeta Wyborcza, 1998-12-11
	W liczbie pojedynczej natomiast to „e” wymienia się na „a” przed „ł”: „wolałem”, „wolałeś”, „wolał” – „śmiałem”, „śmiałeś”, „śmiał” – „chciałem”, „chciałeś”, „chciał” [...], a jest to klasyczny przykład tzw. przegłosu polskiego, czyli procesu, który zaszedł tylko w naszym języku. źródło: NKJP: Jan Miodek: Ocalali to ci, którzy ocaleli, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-09-30
	Wytłumaczyłam jej, że kiedyś ludzie pisali gęsim piórem maczanym w atramencie. Wtedy córka triumfalnie wykrzyknęła: „a pióro pisze się przez ó zamknięte, bo wymienia się na ”pierze„. źródło: NKJP: Jolanta Gajda: ABC Mądrego Rodzica: Inteligencja Twojego Dziecka, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wymieniam się	wymieniamy się
2 os.	wymieniasz się	wymieniacie się
3 os.	wymienia się	wymieniają się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wymieniałem się +(e)m się wymieniał	wymieniałam się +(e)m się wymieniała	wymieniałom się +(e)m się wymieniało	wymienialiśmy się +(e)śmy się wymieniali	wymieniałyśmy się +(e)śmy się wymieniały
2 os.	wymieniałeś się +(e)ś się wymieniał	wymieniałaś się +(e)ś się wymieniała	wymieniałoś się +(e)ś się wymieniało	wymienialiście się +(e)ście się wymieniali	wymieniałyście się +(e)ście się wymieniały
3 os.	wymieniał się	wymieniała się	wymieniało się	wymieniali się	wymieniały się

bezosobnik: wymieniano się

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę się wymieniał będę się wymieniać	będę się wymieniała będę się wymieniać	będę się wymieniało będę się wymieniać	będziemy się wymieniali będziemy się wymieniać	będziemy się wymieniały będziemy się wymieniać
2 os.	będziesz się wymieniał będziesz się wymieniać	będziesz się wymieniała będziesz się wymieniać	będziesz się wymieniało będziesz się wymieniać	będziecie się wymieniali będziecie się wymieniać	będziecie się wymieniały będziecie się wymieniać
3 os.	będzie się wymieniał będzie się wymieniać	będzie się wymieniała będzie się wymieniać	będzie się wymieniało będzie się wymieniać	będą się wymieniali będą się wymieniać	będą się wymieniały będą się wymieniać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wymieniajmy się
2 os.	wymieniaj się	wymieniajcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wymieniałbym się bym się wymieniał	wymieniałabym się bym się wymieniała	wymieniałobym się bym się wymieniało	wymienialibyśmy się byśmy się wymieniali	wymieniałybyśmy się byśmy się wymieniały
2 os.	wymieniałbyś się byś się wymieniał	wymieniałabyś się byś się wymieniała	wymieniałobyś się byś się wymieniało	wymienialibyście się byście się wymieniali	wymieniałybyście się byście się wymieniały
3 os.	wymieniałby się by się wymieniał	wymieniałaby się by się wymieniała	wymieniałoby się by się wymieniało	wymienialiby się by się wymieniali	wymieniałyby się by się wymieniały

bezosobnik: wymieniano by się

bezokolicznik: wymieniać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: wymieniając się

gerundium: wymienianie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wymienianie się	wymieniania się
D.	wymieniania się	wymieniań się
C.	wymienianiu się	wymienianiom się
B.	wymienianie się	wymieniania się
N.	wymienianiem się	wymienianiami się
Ms.	wymienianiu się	wymienianiach się
W.	wymienianie się	wymieniania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: wymieniający się

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wymieniający się	wymieniający się	wymieniający się	wymieniające się	wymieniająca się
D.	wymieniającego się	wymieniającego się	wymieniającego się	wymieniającego się	wymieniającej się
C.	wymieniającemu się	wymieniającemu się	wymieniającemu się	wymieniającemu się	wymieniającej się
B.	wymieniającego się	wymieniającego się	wymieniający się	wymieniające się	wymieniającą się
N.	wymieniającym się	wymieniającym się	wymieniającym się	wymieniającym się	wymieniającą się
Ms.	wymieniającym się	wymieniającym się	wymieniającym się	wymieniającym się	wymieniającej się

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wymieniający się	wymieniający się	wymieniające się	wymieniające się
D.	wymieniających się	wymieniających się	wymieniających się	wymieniających się
C.	wymieniającym się	wymieniającym się	wymieniającym się	wymieniającym się
B.	wymieniających się	wymieniających się	wymieniających się	wymieniające się
N.	wymieniającymi się	wymieniającymi się	wymieniającymi się	wymieniającymi się
Ms.	wymieniających się	wymieniających się	wymieniających się	wymieniających się

Składnia

+

wymieniać się

+

na CO

Pochodzenie

Zob. (wy)mienić (się)