restaurować - Wielki słownik języka polskiego PAN

1.

książk. usuwać z zabytkowego obiektu lub dzieła sztuki ślady zniszczenia lub zużycia

[restau-rować]

CZŁOWIEK I TECHNIKA

Budownictwo

czynności związane z budową

	synonimy:	odrestaurowywać
	hiperonimy:	odnawiać

	Wreszcie na podwórzu pojawia się brodaty zakonnik, który prowadzi ich do warsztatu, gdzie dwóch mnichów restauruje ikony, nakładając cienkim jak włos pędzelkiem, warstwa po warstwie, zjedzoną przez czas pozłotę. źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997
	Zabytki trzeba restaurować, ale w taki sposób, aby turysta widział, że są w dobrym stanie, ale nie są atrapami. źródło: NKJP: Małgorzata Litwin z Markiem Rubnikowiczem, Wędka na turystę, Gazeta Miejska nr 111, 2002
	[...] z ogromnym zainteresowaniem oglądał ołtarz Wita Stwosza, który wówczas restaurowano w pracowniach Wawelu. źródło: NKJP: Stefan Leder, Witold Leder: Czerwona nić: ze wspomnień i prac rodziny Lederów, 2005
	Budowla[...] popękała, gdy przez Gołaszyn zaczęły jeździć ciężkie samochody transportowe. Restauruję mur za zgodą konserwatora zabytków [...]. źródło: NKJP: (STK): Ogrodzenie powstanie z gruzów, Gazeta Poznańska, 2003-03-14

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	restaurowałem +(e)m restaurował	restaurowałam +(e)m restaurowała	restaurowałom +(e)m restaurowało	restaurowaliśmy +(e)śmy restaurowali	restaurowałyśmy +(e)śmy restaurowały
2 os.	restaurowałeś +(e)ś restaurował	restaurowałaś +(e)ś restaurowała	restaurowałoś +(e)ś restaurowało	restaurowaliście +(e)ście restaurowali	restaurowałyście +(e)ście restaurowały
3 os.	restaurował	restaurowała	restaurowało	restaurowali	restaurowały

bezosobnik: restaurowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę restaurował będę restaurować	będę restaurowała będę restaurować	będę restaurowało będę restaurować	będziemy restaurowali będziemy restaurować	będziemy restaurowały będziemy restaurować
2 os.	będziesz restaurował będziesz restaurować	będziesz restaurowała będziesz restaurować	będziesz restaurowało będziesz restaurować	będziecie restaurowali będziecie restaurować	będziecie restaurowały będziecie restaurować
3 os.	będzie restaurował będzie restaurować	będzie restaurowała będzie restaurować	będzie restaurowało będzie restaurować	będą restaurowali będą restaurować	będą restaurowały będą restaurować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		restaurujmy
2 os.	restauruj	restaurujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	restaurowałbym bym restaurował	restaurowałabym bym restaurowała	restaurowałobym bym restaurowało	restaurowalibyśmy byśmy restaurowali	restaurowałybyśmy byśmy restaurowały
2 os.	restaurowałbyś byś restaurował	restaurowałabyś byś restaurowała	restaurowałobyś byś restaurowało	restaurowalibyście byście restaurowali	restaurowałybyście byście restaurowały
3 os.	restaurowałby by restaurował	restaurowałaby by restaurowała	restaurowałoby by restaurowało	restaurowaliby by restaurowali	restaurowałyby by restaurowały

bezosobnik: restaurowano by

bezokolicznik: restaurować

imiesłów przysłówkowy współczesny: restaurując

gerundium: restaurowanie

imiesłów przymiotnikowy czynny: restaurujący

imiesłów przymiotnikowy bierny: restaurowany

+

restaurować

+

CO

łac. restaurāre 'odbudować, wznowić, odnowić, przywrócić'