współczucie

  • Definicja
    stan psychiczny osoby, która wczuwa się w sytuację kogoś, kogo spotkało coś złego lub ma kłopoty, i której z tego powodu jest bardzo przykro
  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

    Stany psychiczne człowieka

    emocje i uczucia


    CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

    Relacje międzyludzkie

    określenia relacji międzyludzkich

  • Relacje znaczeniowe
    synonimy:  komizeracja
    spółczucie
  • Połączenia
    • głębokie, gorące, ogromne, wielkie; prawdziwe, serdeczne, szczere; fałszywe; ludzkie, zwykłe współczucie
    • współczucie dla bliźnich, dla człowieka, dla kobiet, dla ludzi, dla ofiar, dla rodzin; dla cierpienia; wobec braci Polaków, wobec człowieka cierpiącego, wobec ludzi; z powodu śmierci kogoś (odejścia kogoś, wypadku...)
    • współczucie i chęć (niesienia) pomocy, współczucie i pomoc; współczucie i litość, współczucie i miłosierdzie, współczucie i miłość, współczucie i solidarność, współczucie i smutek, współczucie i zrozumienie, współczucie i żal
    • uczucie; łzy, gest, objawy, odruch; słowa, wyrazy; cień, odrobina; fala, przypływ współczucia
    • pełen, pełny; godny współczucia
    • domagać się, oczekiwać; (nie) chcieć; brak współczucia
    • czuć, odczuwać; budzić, wywołać/wywoływać, wzbudzić/wzbudzać; okazać/okazywać, wyrazić/wyrażać współczucie
    • kierowany współczuciem
    • zasługiwać; liczyć na współczucie
    • mówić, powiedzieć, rzec; kiwać głową, pokiwać głową, pokręcić głową; pomyśleć; patrzeć, spojrzeć ze współczuciem
  • Cytaty

    Wstrząśnięci bezmiarem tragedii, która stała się udziałem tysięcy Amerykanów, przekazujemy na Pana ręce wyrazy najgłębszego współczucia [...] dla rodzin i bliskich ofiar terrorystycznego zamachu.

    źródło: NKJP: (kż) (RM): W intencji ofiar, Dziennik Bałtycki, 2001-09-13

    Ascetyczny wygląd ojca Leona budzi współczucie.

    źródło: NKJP: Marek Jarosz: Poznawanie Świata - część 2, 2005

    - Przykro mi, że pan tak rozpacza - powiedział ze współczuciem komisarz.

    źródło: NKJP: Ludwik Jerzy Kern: Ferdynand Wspaniały, 1963

    - Ludzie tu biedni są, bo się budują - stwierdza i oczekuje współczucia, przytaknięcia, że czasy trudne i nic nie można na to poradzić.

    źródło: NKJP: Grażyna Lubińska: Nie ma Żebraczki, Gazeta Wyborcza, 1993-01-13

    [...] zrozumiałem jedno: powinienem się wyrzec wszelkiego działania, nie mieszać się do niczego i przyjąć filozoficzną postawę obserwatora, pełnego współczucia dla cierpienia innych.

    źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997
  • Odmiana

    część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: n2

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. współczucie
    		 współczucia
    D. współczucia
    		 współczuć
    C. współczuciu
    		 współczuciom
    B. współczucie
    		 współczucia
    N. współczuciem
    		 współczuciami
    Ms. współczuciu
    		 współczuciach
    W. współczucie
    		 współczucia

    Inne uwagi

    Zwykle lp

  • Składnia
    bez ograniczeń + współczucie +
    dla KOGO/CZEGO
  • Pochodzenie

    Od: współczuć (zob.)

CHRONOLOGIZACJA:
1827, Polihymnia, czyli Piękności poezyi autorów tegoczesnych dla miłośników literatury polskiéy, polona.pl
W postaci spółczucie
CHRONOLOGIZACJA POKAŻ WSZYSTKO
Data ostatniej modyfikacji: 18.03.2026