objaśniać - Wielki słownik języka polskiego PAN

1.

sprawiać, że coś dla kogoś staje się zrozumiałe

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Działalność intelektualna człowieka

nazwy działań intelektualnych człowieka

nauczyciel, przewodnik; nauka objaśnia; naukowcy objaśniają
objaśniać słuchaczom, uczniom, zebranym
objaśniać działanie, lekcję, metodę, napis, regułę, słowo, sposób, sytuację, tekst, teorię, zadanie, zawiłości, znaczenie
objaśniać na modelu, na przykładzie, na symulatorze
objaśniać cierpliwie, fachowo
(nie) umieć, próbować objaśniać
pokazywać i objaśniać, komentować i objaśniać

	Z jakiej potrzeby powstaje mit? Z potrzeby objaśniania świata; z potrzeby nadawania mu sensu; z potrzeby uwznioślenia. źródło: NKJP: Ryszard Kapuścinski: Lapidaria IV-VI, 2008
	Detektyw z San Francisco tylko głową kiwał […]. Na cóż się zda objaśniać temu poczciwcowi, że wpadł w pułapkę zastawioną zręcznie przez wytrawnego przestępcę? źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001
	Szykował mnie do kolejnej operacji, bo kiedyś pod wieczór przyszedł z chirurgiczną wiertarką i objaśniał, jak wywierca się czop kostny z biodra. źródło: NKJP: Kazimierz Kutz: Piąta strona świata, 2010
	Musli. [...] Nie wiadomo co to za wynalazek. Jak go jeść? - Z mlekiem - objaśnia. - Jak płatki owsiane. źródło: NKJP: Henryk Sekulski: Przebitka, 2001

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	objaśniałem +(e)m objaśniał	objaśniałam +(e)m objaśniała	objaśniałom +(e)m objaśniało	objaśnialiśmy +(e)śmy objaśniali	objaśniałyśmy +(e)śmy objaśniały
2 os.	objaśniałeś +(e)ś objaśniał	objaśniałaś +(e)ś objaśniała	objaśniałoś +(e)ś objaśniało	objaśnialiście +(e)ście objaśniali	objaśniałyście +(e)ście objaśniały
3 os.	objaśniał	objaśniała	objaśniało	objaśniali	objaśniały

bezosobnik: objaśniano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę objaśniał będę objaśniać	będę objaśniała będę objaśniać	będę objaśniało będę objaśniać	będziemy objaśniali będziemy objaśniać	będziemy objaśniały będziemy objaśniać
2 os.	będziesz objaśniał będziesz objaśniać	będziesz objaśniała będziesz objaśniać	będziesz objaśniało będziesz objaśniać	będziecie objaśniali będziecie objaśniać	będziecie objaśniały będziecie objaśniać
3 os.	będzie objaśniał będzie objaśniać	będzie objaśniała będzie objaśniać	będzie objaśniało będzie objaśniać	będą objaśniali będą objaśniać	będą objaśniały będą objaśniać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		objaśniajmy
2 os.	objaśniaj	objaśniajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	objaśniałbym bym objaśniał	objaśniałabym bym objaśniała	objaśniałobym bym objaśniało	objaśnialibyśmy byśmy objaśniali	objaśniałybyśmy byśmy objaśniały
2 os.	objaśniałbyś byś objaśniał	objaśniałabyś byś objaśniała	objaśniałobyś byś objaśniało	objaśnialibyście byście objaśniali	objaśniałybyście byście objaśniały
3 os.	objaśniałby by objaśniał	objaśniałaby by objaśniała	objaśniałoby by objaśniało	objaśnialiby by objaśniali	objaśniałyby by objaśniały

bezosobnik: objaśniano by

bezokolicznik: objaśniać

imiesłów przysłówkowy współczesny: objaśniając

gerundium: objaśnianie

imiesłów przymiotnikowy czynny: objaśniający

imiesłów przymiotnikowy bierny: objaśniany

odpowiednik aspektowy: objaśnić

+	objaśniać	+	(KOMU) + CO
+	objaśniać	+	(KOMU) + że ZDANIE \| ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
+	objaśniać	+	(KOMU) + MOWA WPROST

Zob. jasny