przemawiać - Wielki słownik języka polskiego PAN

Definicja

1.

wygłaszać mowę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Język

mówienie

Połączenia

przemawiać do ludzi, do tłumu; na akademii, na konferencji, na kongresie, na pogrzebie, na wiecu, na zebraniu, na zjeździe; w Kongresie, w ONZ, w parlamencie, w Sejmie, w Senacie; w radiu, w telewizji; w imieniu kogoś

Cytaty

1 marca na wspólnym posiedzeniu obu izb Kongresu przemawiał Roosevelt.

źródło: NKJP: Eugeniusz Duraczyński: Rząd polski na uchodźstwie1939-1345 : organizacja, personalia, polityka, 1993

- Obywatele Villa Valentia - powiedziała, a pierwsze jej słowa zabrzmiały trochę sztywno i nienaturalnie, co trzeba zrozumieć, jako że pierwszy raz w życiu przemawiała do wielotysięcznego tłumu.

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

Poprzez naszą obecność w tym miejscu, pochylamy się nad ludźmi, którzy tworzyli historię. To dzięki nim Polska wybiła się na niepodległość - przemawiał do zebranych Stanisław Spólnik.

źródło: NKJP: Gazeta Krakowska, 2002-11-12

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	przemawiam	przemawiamy
2 os.	przemawiasz	przemawiacie
3 os.	przemawia	przemawiają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przemawiałem +(e)m przemawiał	przemawiałam +(e)m przemawiała	przemawiałom +(e)m przemawiało	przemawialiśmy +(e)śmy przemawiali	przemawiałyśmy +(e)śmy przemawiały
2 os.	przemawiałeś +(e)ś przemawiał	przemawiałaś +(e)ś przemawiała	przemawiałoś +(e)ś przemawiało	przemawialiście +(e)ście przemawiali	przemawiałyście +(e)ście przemawiały
3 os.	przemawiał	przemawiała	przemawiało	przemawiali	przemawiały

bezosobnik: przemawiano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę przemawiał będę przemawiać	będę przemawiała będę przemawiać	będę przemawiało będę przemawiać	będziemy przemawiali będziemy przemawiać	będziemy przemawiały będziemy przemawiać
2 os.	będziesz przemawiał będziesz przemawiać	będziesz przemawiała będziesz przemawiać	będziesz przemawiało będziesz przemawiać	będziecie przemawiali będziecie przemawiać	będziecie przemawiały będziecie przemawiać
3 os.	będzie przemawiał będzie przemawiać	będzie przemawiała będzie przemawiać	będzie przemawiało będzie przemawiać	będą przemawiali będą przemawiać	będą przemawiały będą przemawiać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		przemawiajmy
2 os.	przemawiaj	przemawiajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przemawiałbym bym przemawiał	przemawiałabym bym przemawiała	przemawiałobym bym przemawiało	przemawialibyśmy byśmy przemawiali	przemawiałybyśmy byśmy przemawiały
2 os.	przemawiałbyś byś przemawiał	przemawiałabyś byś przemawiała	przemawiałobyś byś przemawiało	przemawialibyście byście przemawiali	przemawiałybyście byście przemawiały
3 os.	przemawiałby by przemawiał	przemawiałaby by przemawiała	przemawiałoby by przemawiało	przemawialiby by przemawiali	przemawiałyby by przemawiały

bezosobnik: przemawiano by

bezokolicznik: przemawiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: przemawiając

gerundium: przemawianie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przemawianie	przemawiania
D.	przemawiania	przemawiań
C.	przemawianiu	przemawianiom
B.	przemawianie	przemawiania
N.	przemawianiem	przemawianiami
Ms.	przemawianiu	przemawianiach
W.	przemawianie	przemawiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: przemawiający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przemawiający	przemawiający	przemawiający	przemawiające	przemawiająca
D.	przemawiającego	przemawiającego	przemawiającego	przemawiającego	przemawiającej
C.	przemawiającemu	przemawiającemu	przemawiającemu	przemawiającemu	przemawiającej
B.	przemawiającego	przemawiającego	przemawiający	przemawiające	przemawiającą
N.	przemawiającym	przemawiającym	przemawiającym	przemawiającym	przemawiającą
Ms.	przemawiającym	przemawiającym	przemawiającym	przemawiającym	przemawiającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przemawiający	przemawiający	przemawiające	przemawiające
D.	przemawiających	przemawiających	przemawiających	przemawiających
C.	przemawiającym	przemawiającym	przemawiającym	przemawiającym
B.	przemawiających	przemawiających	przemawiających	przemawiające
N.	przemawiającymi	przemawiającymi	przemawiającymi	przemawiającymi
Ms.	przemawiających	przemawiających	przemawiających	przemawiających

odpowiednik aspektowy: przemówić

Składnia

	+	przemawiać	+	do KOGO
	+	przemawiać	+	MOWA WPROST

Pochodzenie

Zob. mówić