opiewać - Wielki słownik języka polskiego PAN

2.

książk. wysławiać w wyszukany sposób

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Działalność artystyczna człowieka

literatura

poeta; pieśń opiewa
opiewać miłość

Podporucznik Roman Kowalik, lecząc się z ran, w puste popołudnia zaczął pisać wiersze. W jednych opiewał uduchowioną przyrodę, w innych bezlitosny skalny krajobraz, pełen błąkających się ludzi o rozdartych sercach.

źródło: NKJP: Leon Pawlik: Ankara, 1998

Pieśni opiewały walki, polowania, fundacje klasztorów i cerkwi, uroczystości dworskie.

źródło: NKJP: Wojciech Śmieja: Mołdawia. Przewodnik Turystyczny, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	opiewam	opiewamy
2 os.	opiewasz	opiewacie
3 os.	opiewa	opiewają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	opiewałem +(e)m opiewał	opiewałam +(e)m opiewała	opiewałom +(e)m opiewało	opiewaliśmy +(e)śmy opiewali	opiewałyśmy +(e)śmy opiewały
2 os.	opiewałeś +(e)ś opiewał	opiewałaś +(e)ś opiewała	opiewałoś +(e)ś opiewało	opiewaliście +(e)ście opiewali	opiewałyście +(e)ście opiewały
3 os.	opiewał	opiewała	opiewało	opiewali	opiewały

bezosobnik: opiewano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę opiewał będę opiewać	będę opiewała będę opiewać	będę opiewało będę opiewać	będziemy opiewali będziemy opiewać	będziemy opiewały będziemy opiewać
2 os.	będziesz opiewał będziesz opiewać	będziesz opiewała będziesz opiewać	będziesz opiewało będziesz opiewać	będziecie opiewali będziecie opiewać	będziecie opiewały będziecie opiewać
3 os.	będzie opiewał będzie opiewać	będzie opiewała będzie opiewać	będzie opiewało będzie opiewać	będą opiewali będą opiewać	będą opiewały będą opiewać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		opiewajmy
2 os.	opiewaj	opiewajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	opiewałbym bym opiewał	opiewałabym bym opiewała	opiewałobym bym opiewało	opiewalibyśmy byśmy opiewali	opiewałybyśmy byśmy opiewały
2 os.	opiewałbyś byś opiewał	opiewałabyś byś opiewała	opiewałobyś byś opiewało	opiewalibyście byście opiewali	opiewałybyście byście opiewały
3 os.	opiewałby by opiewał	opiewałaby by opiewała	opiewałoby by opiewało	opiewaliby by opiewali	opiewałyby by opiewały

bezosobnik: opiewano by

bezokolicznik: opiewać

imiesłów przysłówkowy współczesny: opiewając

gerundium: opiewanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	opiewanie	opiewania
D.	opiewania	opiewań
C.	opiewaniu	opiewaniom
B.	opiewanie	opiewania
N.	opiewaniem	opiewaniami
Ms.	opiewaniu	opiewaniach
W.	opiewanie	opiewania

imiesłów przymiotnikowy czynny: opiewający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	opiewający	opiewający	opiewający	opiewające	opiewająca
D.	opiewającego	opiewającego	opiewającego	opiewającego	opiewającej
C.	opiewającemu	opiewającemu	opiewającemu	opiewającemu	opiewającej
B.	opiewającego	opiewającego	opiewający	opiewające	opiewającą
N.	opiewającym	opiewającym	opiewającym	opiewającym	opiewającą
Ms.	opiewającym	opiewającym	opiewającym	opiewającym	opiewającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	opiewający	opiewający	opiewające	opiewające
D.	opiewających	opiewających	opiewających	opiewających
C.	opiewającym	opiewającym	opiewającym	opiewającym
B.	opiewających	opiewających	opiewających	opiewające
N.	opiewającymi	opiewającymi	opiewającymi	opiewającymi
Ms.	opiewających	opiewających	opiewających	opiewających

imiesłów przymiotnikowy bierny: opiewany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	opiewany	opiewany	opiewany	opiewane	opiewana
D.	opiewanego	opiewanego	opiewanego	opiewanego	opiewanej
C.	opiewanemu	opiewanemu	opiewanemu	opiewanemu	opiewanej
B.	opiewanego	opiewanego	opiewany	opiewane	opiewaną
N.	opiewanym	opiewanym	opiewanym	opiewanym	opiewaną
Ms.	opiewanym	opiewanym	opiewanym	opiewanym	opiewanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	opiewani	opiewani	opiewane	opiewane
D.	opiewanych	opiewanych	opiewanych	opiewanych
C.	opiewanym	opiewanym	opiewanym	opiewanym
B.	opiewanych	opiewanych	opiewanych	opiewane
N.	opiewanymi	opiewanymi	opiewanymi	opiewanymi
Ms.	opiewanych	opiewanych	opiewanych	opiewanych

Składnia

+

opiewać

+

KOGO/CO

Pochodzenie

Czasownik z przedrostkiem o(b) od psł. *pěvati 'śpiewać', spokrewnionego z psł. *pěti 'śpiewać'