-
2.
zobowiązać albo przekonać do czegoś -
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA
Ocena i wartościowanie
wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE
Zasady współżycia społecznego
zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie -
- grzeczność, lojalność, sytuacja, ustawa nakazała coś
- coś nakazało przeprosić, wytrwać
- coś nakazanego prawem
-
[...] hodowca za brak nakazanych prawem środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia zostanie ukarany karą grzywny.
źródło: NKJP: Błąkający się koń, Dziennik Polski, 2008-07-08
W prezbiterium [...] zaczęły się jakieś, nakazane regułą klasztorną, modły.
źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabełl: opowiadania i reportaże, 2007
Nowa Konstytucja ma wzmocnić rolę prezydenta [...]. Konstytucja nakaże też prezydentowi i premierowi obowiązek corocznego składania raportu o stanie państwa.
źródło: NKJP: Ryszard Dadaczyński: Nasi na Konwencie, Czas Ostrzeszowski, 2005, nr 14
[...] bezwarunkowa lojalność nakazała - przetrwać przez lata małżeństwa bez podawania niczego w wątpliwość.
źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 1975
-
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. nakażę
nakażemy
2 os. nakażesz
nakażecie
3 os. nakaże
nakażą
Czas przeszły
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. nakazałem
+(e)m nakazał
nakazałam
+(e)m nakazała
nakazałom
+(e)m nakazało
nakazaliśmy
+(e)śmy nakazali
nakazałyśmy
+(e)śmy nakazały
2 os. nakazałeś
+(e)ś nakazał
nakazałaś
+(e)ś nakazała
nakazałoś
+(e)ś nakazało
nakazaliście
+(e)ście nakazali
nakazałyście
+(e)ście nakazały
3 os. nakazał
nakazała
nakazało
nakazali
nakazały
bezosobnik: nakazano
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. nakażmy
2 os. nakaż
nakażcie
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. nakazałbym
bym nakazał
nakazałabym
bym nakazała
nakazałobym
bym nakazało
nakazalibyśmy
byśmy nakazali
nakazałybyśmy
byśmy nakazały
2 os. nakazałbyś
byś nakazał
nakazałabyś
byś nakazała
nakazałobyś
byś nakazało
nakazalibyście
byście nakazali
nakazałybyście
byście nakazały
3 os. nakazałby
by nakazał
nakazałaby
by nakazała
nakazałoby
by nakazało
nakazaliby
by nakazali
nakazałyby
by nakazały
bezosobnik: nakazano by
bezokolicznik: nakazać
imiesłów przysłówkowy uprzedni: nakazawszy
gerundium: nakazanie
liczba pojedyncza liczba mnoga M. nakazanie
nakazania
D. nakazania
nakazań
C. nakazaniu
nakazaniom
B. nakazanie
nakazania
N. nakazaniem
nakazaniami
Ms. nakazaniu
nakazaniach
W. nakazanie
nakazania
imiesłów przymiotnikowy bierny: nakazany
liczba pojedyncza m1 m2 m3 n1, n2 ż M. nakazany
nakazany
nakazany
nakazane
nakazana
D. nakazanego
nakazanego
nakazanego
nakazanego
nakazanej
C. nakazanemu
nakazanemu
nakazanemu
nakazanemu
nakazanej
B. nakazanego
nakazanego
nakazany
nakazane
nakazaną
N. nakazanym
nakazanym
nakazanym
nakazanym
nakazaną
Ms. nakazanym
nakazanym
nakazanym
nakazanym
nakazanej
liczba mnoga p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe M. nakazani
nakazani
nakazane
nakazane
D. nakazanych
nakazanych
nakazanych
nakazanych
C. nakazanym
nakazanym
nakazanym
nakazanym
B. nakazanych
nakazanych
nakazanych
nakazane
N. nakazanymi
nakazanymi
nakazanymi
nakazanymi
Ms. nakazanych
nakazanych
nakazanych
nakazanych
odpowiednik aspektowy: nakazywać
Inne uwagi
Zwykle imb
-
Rznieżywotny + nakazać + (KOMU) + CORznieżywotny + nakazać + (KOMU) + BEZOKOLICZNIK -
Zob. kazać