przystoi

  • książk.  czynność lub zachowanie, o którym mowa, pasuje do danej osoby ze względu na przyjęte normy społeczne obowiązujące osoby należące do tej samej klasy lub grupy osób
  • [pszystoi] pot. [pszystoji]

  • CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

    Zasady współżycia społecznego

    zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

    • co przystoi, to nie przystoi
    • coś przystoi damie, kobiecie, mężczyźnie
    • nie przystoi krzyczeć, płakać
  • Dekarz pijący „u Ślepego” był święcie przekonany, że okazywanie czułości dzieciom przystoi wyłącznie kobietom, a męska, robotnicza twardość wymaga srogiego spojrzenia, klapsa oraz zapewniania rodzinie godnego życia.

    źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

    Pani Szymbartowa zapomniawszy, że mogła przez babkę być spokrewniona z arystokracją, zapomniawszy, co przyrzekła pani Halickiej i panu Tyszowskiemu, zapomniawszy o tym, co przystoi damie, wymierzyła działo swojego gniewu w stronę Ewci, jako prawnej właścicielki straszliwego psa.

    źródło: NKJP: Kornel Makuszyński: Szaleństwa Panny Ewy, 1957

    Sławetnemu magowi i astrologowi przystoi raczej powaga, a nawet surowość na obliczu, doszedłem do wniosku, wspominając mego dawnego mistrza Wolfganga i jego sposoby oddziaływania na nieuczonych prostaczków.

    źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

    Interesujące może by się wprawdzie odsłaniały pejzaże, uroków i pokus wiele taka droga niesie, że nam przystoi obecnie raczej podróż piesza i to nie nazbyt wyciągniętym krokiem.

    źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Legendy nowoczesności : eseje okupacyjne, 1996

    – Nie płaczę, bo Czeczenom nie przystoi płakać – mówiła Laryssa głosem twardym, beznamiętnym.

    źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Wieże z kamienia, 2004

    Odziewam się czarno, jak przystało uczonemu.

    źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

  • część mowy: czasownik

    Inne uwagi

    W cz. ter. używana tylko forma przystoi
    W cz. przesz. używana tylko forma przystało

  • Ø + przystoi +
    KOMU + BEZOKOLICZNIK
    Rz nieżywotny + przystoi +
    KOMU
  • Zob. stać

CHRONOLOGIZACJA:
XV w., Bańk
Data ostatniej modyfikacji: 29.09.2018