przystoi
-
książk. czynność lub zachowanie, o którym mowa, pasuje do danej osoby ze względu na przyjęte normy społeczne obowiązujące osoby należące do tej samej klasy lub grupy osób
-
[pszystoi] pot. [pszystoji]
-
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE
Zasady współżycia społecznego
zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie -
- co przystoi, to nie przystoi
- coś przystoi damie, kobiecie, mężczyźnie
- nie przystoi krzyczeć, płakać
-
Dekarz pijący „u Ślepego” był święcie przekonany, że okazywanie czułości dzieciom przystoi wyłącznie kobietom, a męska, robotnicza twardość wymaga srogiego spojrzenia, klapsa oraz zapewniania rodzinie godnego życia.
źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008
Pani Szymbartowa zapomniawszy, że mogła przez babkę być spokrewniona z arystokracją, zapomniawszy, co przyrzekła pani Halickiej i panu Tyszowskiemu, zapomniawszy o tym, co przystoi damie, wymierzyła działo swojego gniewu w stronę Ewci, jako prawnej właścicielki straszliwego psa.
źródło: NKJP: Kornel Makuszyński: Szaleństwa Panny Ewy, 1957
Sławetnemu magowi i astrologowi przystoi raczej powaga, a nawet surowość na obliczu, doszedłem do wniosku, wspominając mego dawnego mistrza Wolfganga i jego sposoby oddziaływania na nieuczonych prostaczków.
źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006
Interesujące może by się wprawdzie odsłaniały pejzaże, uroków i pokus wiele taka droga niesie, że nam przystoi obecnie raczej podróż piesza i to nie nazbyt wyciągniętym krokiem.
źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Legendy nowoczesności : eseje okupacyjne, 1996
– Nie płaczę, bo Czeczenom nie przystoi płakać – mówiła Laryssa głosem twardym, beznamiętnym.
źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Wieże z kamienia, 2004
Odziewam się czarno, jak przystało uczonemu.
źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003
-
część mowy: czasownik
Inne uwagi
W cz. ter. używana tylko forma przystoi
W cz. przesz. używana tylko forma przystało -
Ø + przystoi + KOMU + BEZOKOLICZNIKRz nieżywotny + przystoi + KOMU -
Zob. stać