-
1.
sprawić, że coś stanie się słabiej słyszalne -
KATEGORIE FIZYCZNE
Cechy i właściwości materii
dźwięki -
synonimy: przyciszyć
-
- ściszyć głos, rozmowy; muzykę, radio, telewizor
- nieco, trochę ściszyć
-
I choć nikogo nie było w pobliżu ściszył głos i zaczął szeptać. - Jak mogłeś go rozpoznać, minęło tyle lat.
źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005
Tuż przy szpitalu, gdzie leżą chorzy, zorganizowano wielki festyn zakończony dyskoteką. [...] Chorych nękano porażającą dawką decybeli do godziny drugiej w nocy. Muzykę ściszono dopiero po interwencji policji.
źródło: NKJP: Jerzy Kosiba: Dyskoteka pod szpitalem, Gazeta Krakowska, 2001-07-10
[...] po chwili, obejmując ją serdecznie, powiedział nieco ściszonym głosem: - Proszę przyjechać do mnie do Watykanu.
źródło: NKJP: Audiencja prywatna, Dziennik Polski, 1999-06-11
-
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. ściszę
ściszymy
2 os. ściszysz
ściszycie
3 os. ściszy
ściszą
Czas przeszły
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. ściszyłem
+(e)m ściszył
ściszyłam
+(e)m ściszyła
ściszyłom
+(e)m ściszyło
ściszyliśmy
+(e)śmy ściszyli
ściszyłyśmy
+(e)śmy ściszyły
2 os. ściszyłeś
+(e)ś ściszył
ściszyłaś
+(e)ś ściszyła
ściszyłoś
+(e)ś ściszyło
ściszyliście
+(e)ście ściszyli
ściszyłyście
+(e)ście ściszyły
3 os. ściszył
ściszyła
ściszyło
ściszyli
ściszyły
bezosobnik: ściszono
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. ściszmy
2 os. ścisz
ściszcie
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. ściszyłbym
bym ściszył
ściszyłabym
bym ściszyła
ściszyłobym
bym ściszyło
ściszylibyśmy
byśmy ściszyli
ściszyłybyśmy
byśmy ściszyły
2 os. ściszyłbyś
byś ściszył
ściszyłabyś
byś ściszyła
ściszyłobyś
byś ściszyło
ściszylibyście
byście ściszyli
ściszyłybyście
byście ściszyły
3 os. ściszyłby
by ściszył
ściszyłaby
by ściszyła
ściszyłoby
by ściszyło
ściszyliby
by ściszyli
ściszyłyby
by ściszyły
bezosobnik: ściszono by
bezokolicznik: ściszyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni: ściszywszy
gerundium: ściszenie
liczba pojedyncza liczba mnoga M. ściszenie
ściszenia
D. ściszenia
ściszeń
C. ściszeniu
ściszeniom
B. ściszenie
ściszenia
N. ściszeniem
ściszeniami
Ms. ściszeniu
ściszeniach
W. ściszenie
ściszenia
imiesłów przymiotnikowy bierny: ściszony
liczba pojedyncza m1 m2 m3 n1, n2 ż M. ściszony
ściszony
ściszony
ściszone
ściszona
D. ściszonego
ściszonego
ściszonego
ściszonego
ściszonej
C. ściszonemu
ściszonemu
ściszonemu
ściszonemu
ściszonej
B. ściszonego
ściszonego
ściszony
ściszone
ściszoną
N. ściszonym
ściszonym
ściszonym
ściszonym
ściszoną
Ms. ściszonym
ściszonym
ściszonym
ściszonym
ściszonej
liczba mnoga p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe M. ściszeni
ściszeni
ściszone
ściszone
D. ściszonych
ściszonych
ściszonych
ściszonych
C. ściszonym
ściszonym
ściszonym
ściszonym
B. ściszonych
ściszonych
ściszonych
ściszone
N. ściszonymi
ściszonymi
ściszonymi
ściszonymi
Ms. ściszonych
ściszonych
ściszonych
ściszonych
odpowiednik aspektowy: ściszać
-
+ ściszyć + CO -
Z przedrostkiem s- od daw. ciszyć 'uciszać' < psł. *tišiti 'uspokajać, czynić cichym'; zob. cichy