dopuszczać (do katastrofy) - Wielki słownik języka polskiego PAN

Definicja

2.

nie powodować, aby nie stało się coś niekorzystnego, co nazywa następujący rzeczownik

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Zasady współżycia społecznego

zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

doprowadzać

Połączenia

dopuszczać do katastrofy, do ruiny, do jakiejś sytuacji, do utraty czegoś

Cytaty

Dodatkowo zwiększało pewnie rozpacz młodej księżnej wiarołomstwo rodzonego brata [...], który ukrył się bezpiecznie w górach i nie przyszedł na czas z pomocą, dopuszczając do klęski śląskiego szwagra.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Na szczęście obrazy Duda-Gracz dał miastu tylko w depozyt, mógł je wycofać, nie dopuszczając, żeby się rozlazły po biurach, żeby je powiesili u siebie etapowi dygnitarze.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Przecież ty, jako przewodniczący Rady Państwa - powiedziałem mu kiedyś - masz nadzór nad prokuraturą, dlaczego dopuszczasz do takich skandalicznych spraw, dlaczego - zapytałem - nie wyrzucisz tych prokuratorów.

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1985

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	dopuszczam	dopuszczamy
2 os.	dopuszczasz	dopuszczacie
3 os.	dopuszcza	dopuszczają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dopuszczałem +(e)m dopuszczał	dopuszczałam +(e)m dopuszczała	dopuszczałom +(e)m dopuszczało	dopuszczaliśmy +(e)śmy dopuszczali	dopuszczałyśmy +(e)śmy dopuszczały
2 os.	dopuszczałeś +(e)ś dopuszczał	dopuszczałaś +(e)ś dopuszczała	dopuszczałoś +(e)ś dopuszczało	dopuszczaliście +(e)ście dopuszczali	dopuszczałyście +(e)ście dopuszczały
3 os.	dopuszczał	dopuszczała	dopuszczało	dopuszczali	dopuszczały

bezosobnik: dopuszczano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę dopuszczał będę dopuszczać	będę dopuszczała będę dopuszczać	będę dopuszczało będę dopuszczać	będziemy dopuszczali będziemy dopuszczać	będziemy dopuszczały będziemy dopuszczać
2 os.	będziesz dopuszczał będziesz dopuszczać	będziesz dopuszczała będziesz dopuszczać	będziesz dopuszczało będziesz dopuszczać	będziecie dopuszczali będziecie dopuszczać	będziecie dopuszczały będziecie dopuszczać
3 os.	będzie dopuszczał będzie dopuszczać	będzie dopuszczała będzie dopuszczać	będzie dopuszczało będzie dopuszczać	będą dopuszczali będą dopuszczać	będą dopuszczały będą dopuszczać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		dopuszczajmy
2 os.	dopuszczaj	dopuszczajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dopuszczałbym bym dopuszczał	dopuszczałabym bym dopuszczała	dopuszczałobym bym dopuszczało	dopuszczalibyśmy byśmy dopuszczali	dopuszczałybyśmy byśmy dopuszczały
2 os.	dopuszczałbyś byś dopuszczał	dopuszczałabyś byś dopuszczała	dopuszczałobyś byś dopuszczało	dopuszczalibyście byście dopuszczali	dopuszczałybyście byście dopuszczały
3 os.	dopuszczałby by dopuszczał	dopuszczałaby by dopuszczała	dopuszczałoby by dopuszczało	dopuszczaliby by dopuszczali	dopuszczałyby by dopuszczały

bezosobnik: dopuszczano by

bezokolicznik: dopuszczać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dopuszczając

gerundium: dopuszczanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dopuszczanie	dopuszczania
D.	dopuszczania	dopuszczań
C.	dopuszczaniu	dopuszczaniom
B.	dopuszczanie	dopuszczania
N.	dopuszczaniem	dopuszczaniami
Ms.	dopuszczaniu	dopuszczaniach
W.	dopuszczanie	dopuszczania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dopuszczający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	dopuszczający	dopuszczający	dopuszczający	dopuszczające	dopuszczająca
D.	dopuszczającego	dopuszczającego	dopuszczającego	dopuszczającego	dopuszczającej
C.	dopuszczającemu	dopuszczającemu	dopuszczającemu	dopuszczającemu	dopuszczającej
B.	dopuszczającego	dopuszczającego	dopuszczający	dopuszczające	dopuszczającą
N.	dopuszczającym	dopuszczającym	dopuszczającym	dopuszczającym	dopuszczającą
Ms.	dopuszczającym	dopuszczającym	dopuszczającym	dopuszczającym	dopuszczającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	dopuszczający	dopuszczający	dopuszczające	dopuszczające
D.	dopuszczających	dopuszczających	dopuszczających	dopuszczających
C.	dopuszczającym	dopuszczającym	dopuszczającym	dopuszczającym
B.	dopuszczających	dopuszczających	dopuszczających	dopuszczające
N.	dopuszczającymi	dopuszczającymi	dopuszczającymi	dopuszczającymi
Ms.	dopuszczających	dopuszczających	dopuszczających	dopuszczających

odpowiednik aspektowy: dopuścić

Składnia

Rz_osobowy	+	dopuszczać	+	do CZEGO
Rz_osobowy	+	dopuszczać	+	żeby ZDANIE

Pochodzenie

Zob. dopuścić