-
1.b
świadczący o tym, że ktoś jest pewny siebie do tego stopnia, że robiąc coś, nie liczy się z nikim i niczym -
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA
Usposobienie człowieka
cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności -
- zuchwały czyn, napad, rabunek, rozbój; zuchwała mina; kradzież; zuchwałe spojrzenie; przestępstwo, włamanie
- bardzo, niezwykle, szczególnie, wyjątkowo zuchwały
-
Przypominał sobie każdy jej ruch, gest, słowo. Jej pewne siebie, wręcz zuchwałe spojrzenie.
źródło: NKJP: Jacek Rębacz: Zakopane: sezon na samobójców, 2006
[...] dwaj sprawcy dokonali zuchwałej kradzieży w sklepie jubilerskim [...]. Złodzieje oglądali paletę ze złotymi łańcuszkami. Nagle wybiegli z nią ze sklepu i uciekli w nieznanym kierunku.
źródło: NKJP: (ST): Zuchwali złodzieje, Nakielski Czas, 2002-09-04
Złodzieje wykorzystują każdą okazję. Kradną w miejscach, gdzie panuje tłok, a ich niejednokrotnie zuchwałe zachowanie nie budzi podejrzeń.
źródło: NKJP: Kieszonkowcy nie śpią, Dziennik Polski, 2002-01-12
Dokument został sfałszowany w gmachu sądu, gdzie się znajdował. Było więc to wyjątkowo zuchwałe przestępstwo.
źródło: NKJP: Marek Szenborn: Sporty samolotowe. Prokuratura oskarża szefów aeroklubu, Gazeta Wyborcza, 1995-09-07
-
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
liczba pojedyncza m1 m2 m3 n1, n2 ż M. zuchwały
zuchwały
zuchwały
zuchwałe
zuchwała
D. zuchwałego
zuchwałego
zuchwałego
zuchwałego
zuchwałej
C. zuchwałemu
zuchwałemu
zuchwałemu
zuchwałemu
zuchwałej
B. zuchwałego
zuchwałego
zuchwały
zuchwałe
zuchwałą
N. zuchwałym
zuchwałym
zuchwałym
zuchwałym
zuchwałą
Ms. zuchwałym
zuchwałym
zuchwałym
zuchwałym
zuchwałej
W. zuchwały
zuchwały
zuchwały
zuchwałe
zuchwała
liczba mnoga p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe M. zuchwali
zuchwali
zuchwałe
zuchwałe
D. zuchwałych
zuchwałych
zuchwałych
zuchwałych
C. zuchwałym
zuchwałym
zuchwałym
zuchwałym
B. zuchwałych
zuchwałych
zuchwałych
zuchwałe
N. zuchwałymi
zuchwałymi
zuchwałymi
zuchwałymi
Ms. zuchwałych
zuchwałych
zuchwałych
zuchwałych
W. zuchwali
zuchwali
zuchwałe
zuchwałe
Stopień wyższy
liczba pojedyncza m1 m2 m3 n1, n2 ż M. zuchwalszy
zuchwalszy
zuchwalszy
zuchwalsze
zuchwalsza
D. zuchwalszego
zuchwalszego
zuchwalszego
zuchwalszego
zuchwalszej
C. zuchwalszemu
zuchwalszemu
zuchwalszemu
zuchwalszemu
zuchwalszej
B. zuchwalszego
zuchwalszego
zuchwalszy
zuchwalsze
zuchwalszą
N. zuchwalszym
zuchwalszym
zuchwalszym
zuchwalszym
zuchwalszą
Ms. zuchwalszym
zuchwalszym
zuchwalszym
zuchwalszym
zuchwalszej
liczba mnoga p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe M. zuchwalsi
zuchwalsi
zuchwalsze
zuchwalsze
D. zuchwalszych
zuchwalszych
zuchwalszych
zuchwalszych
C. zuchwalszym
zuchwalszym
zuchwalszym
zuchwalszym
B. zuchwalszych
zuchwalszych
zuchwalszych
zuchwalsze
N. zuchwalszymi
zuchwalszymi
zuchwalszymi
zuchwalszymi
Ms. zuchwalszych
zuchwalszych
zuchwalszych
zuchwalszych
Inne uwagi
Zwykle stopniuje się opisowo
-
St.pol. też zufały - z wcześniejszej postaci *zupwały 'pełen nadziei' > 'pewny siebie, butny, bezczelny' (imiesłów czasu przeszłego od przedrostkowego czasownika *z-upwać; od *u-pwać > ufać 'mieć nadzieję, być przekonanym, że na kimś można polegać'). Forma zuchwały posiada hiperpoprawne -chw- na miejscu etymologicznie uzasadnionego f (< *pv < *pъv-). Por. ufać. (Bor)