utwardzać (drogę) - Wielki słownik języka polskiego PAN

1.

powodować, że jakiegoś rodzaju powierzchnia, po której ktoś lub coś się przemieszcza, staje się, dla ułatwienia ruchu, jednolita, stabilna i odporna na odkształcenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA

Budownictwo

czynności związane z budową

CZŁOWIEK I TECHNIKA

Transport

transport lądowy

Połączenia

utwardzić drogę, nawierzchnię, pobocze, teren
utwardzić tłuczniem

Cytaty

W Puszczykowie rozpoczęło się utwardzanie tłuczniem nawierzchni ulic.

źródło: NKJP: Bogdan Lewicki: Samorząd przeznaczył na remont półtora miliona złotych..., Polska. Głos Wielkopolski, 2006-10-30

20 bezrobotnych mieszkańców gminy znajdzie pracę. Przez sześć miesięcy będą utwardzali drogi gruntowe.

źródło: NKJP: (ZET): Wszyscy na tym skorzystają, Dziennik Bałtycki, 2005-02-10

W ciągu ostatnich tygodni wyremontowano odcinek wzdłuż torów [...], a teraz utwardzane są pobocza

źródło: NKJP: (RA): Remontują ulicę Zawiszy, Dziennik Polski, 2008-09-04

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	utwardzam	utwardzamy
2 os.	utwardzasz	utwardzacie
3 os.	utwardza	utwardzają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	utwardzałem +(e)m utwardzał	utwardzałam +(e)m utwardzała	utwardzałom +(e)m utwardzało	utwardzaliśmy +(e)śmy utwardzali	utwardzałyśmy +(e)śmy utwardzały
2 os.	utwardzałeś +(e)ś utwardzał	utwardzałaś +(e)ś utwardzała	utwardzałoś +(e)ś utwardzało	utwardzaliście +(e)ście utwardzali	utwardzałyście +(e)ście utwardzały
3 os.	utwardzał	utwardzała	utwardzało	utwardzali	utwardzały

bezosobnik: utwardzano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę utwardzał będę utwardzać	będę utwardzała będę utwardzać	będę utwardzało będę utwardzać	będziemy utwardzali będziemy utwardzać	będziemy utwardzały będziemy utwardzać
2 os.	będziesz utwardzał będziesz utwardzać	będziesz utwardzała będziesz utwardzać	będziesz utwardzało będziesz utwardzać	będziecie utwardzali będziecie utwardzać	będziecie utwardzały będziecie utwardzać
3 os.	będzie utwardzał będzie utwardzać	będzie utwardzała będzie utwardzać	będzie utwardzało będzie utwardzać	będą utwardzali będą utwardzać	będą utwardzały będą utwardzać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		utwardzajmy
2 os.	utwardzaj	utwardzajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	utwardzałbym bym utwardzał	utwardzałabym bym utwardzała	utwardzałobym bym utwardzało	utwardzalibyśmy byśmy utwardzali	utwardzałybyśmy byśmy utwardzały
2 os.	utwardzałbyś byś utwardzał	utwardzałabyś byś utwardzała	utwardzałobyś byś utwardzało	utwardzalibyście byście utwardzali	utwardzałybyście byście utwardzały
3 os.	utwardzałby by utwardzał	utwardzałaby by utwardzała	utwardzałoby by utwardzało	utwardzaliby by utwardzali	utwardzałyby by utwardzały

bezosobnik: utwardzano by

bezokolicznik: utwardzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: utwardzając

gerundium: utwardzanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	utwardzanie	utwardzania
D.	utwardzania	utwardzań
C.	utwardzaniu	utwardzaniom
B.	utwardzanie	utwardzania
N.	utwardzaniem	utwardzaniami
Ms.	utwardzaniu	utwardzaniach
W.	utwardzanie	utwardzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: utwardzający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	utwardzający	utwardzający	utwardzający	utwardzające	utwardzająca
D.	utwardzającego	utwardzającego	utwardzającego	utwardzającego	utwardzającej
C.	utwardzającemu	utwardzającemu	utwardzającemu	utwardzającemu	utwardzającej
B.	utwardzającego	utwardzającego	utwardzający	utwardzające	utwardzającą
N.	utwardzającym	utwardzającym	utwardzającym	utwardzającym	utwardzającą
Ms.	utwardzającym	utwardzającym	utwardzającym	utwardzającym	utwardzającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	utwardzający	utwardzający	utwardzające	utwardzające
D.	utwardzających	utwardzających	utwardzających	utwardzających
C.	utwardzającym	utwardzającym	utwardzającym	utwardzającym
B.	utwardzających	utwardzających	utwardzających	utwardzające
N.	utwardzającymi	utwardzającymi	utwardzającymi	utwardzającymi
Ms.	utwardzających	utwardzających	utwardzających	utwardzających

imiesłów przymiotnikowy bierny: utwardzany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	utwardzany	utwardzany	utwardzany	utwardzane	utwardzana
D.	utwardzanego	utwardzanego	utwardzanego	utwardzanego	utwardzanej
C.	utwardzanemu	utwardzanemu	utwardzanemu	utwardzanemu	utwardzanej
B.	utwardzanego	utwardzanego	utwardzany	utwardzane	utwardzaną
N.	utwardzanym	utwardzanym	utwardzanym	utwardzanym	utwardzaną
Ms.	utwardzanym	utwardzanym	utwardzanym	utwardzanym	utwardzanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	utwardzani	utwardzani	utwardzane	utwardzane
D.	utwardzanych	utwardzanych	utwardzanych	utwardzanych
C.	utwardzanym	utwardzanym	utwardzanym	utwardzanym
B.	utwardzanych	utwardzanych	utwardzanych	utwardzane
N.	utwardzanymi	utwardzanymi	utwardzanymi	utwardzanymi
Ms.	utwardzanych	utwardzanych	utwardzanych	utwardzanych

odpowiednik aspektowy: utwardzić

Składnia

+

utwardzać

+

CO + CZYM

Pochodzenie

Zob. twardy