ewoluować - Wielki słownik języka polskiego PAN

1.

biol. stawać się organizmem coraz doskonalszym lub coraz bardziej złożonym, rozwijając się w sposób stopniowy

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA

Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego

CZŁOWIEK I PRZYRODA

Świat zwierząt

budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA

Świat roślin

budowa i funkcjonowanie roślin

hiperonimy:

rozwijać się

	Kiedy ssaki ewoluowały z gadów ssakokształtnych, to ich rozmiary stopniowo się zmniejszały, co jest bardzo rzadkim zjawiskiem w historii kręgowców lądowych. źródło: NKJP: Marcin Rotkiewicz: Nobel z Gobi, Polityka, 2005-12-24
	Potomstwo dziedziczy cechy po rodzicach. Gatunki ewoluują oddzielnie, równolegle, niektóre wymierają, inne - lepiej przystosowane - rozprzestrzeniają się. źródło: NKJP: Adam Pisarek: Nauka, Gazeta Wyborcza, 1993-09-24
	Ewoluując, człowiek tylko doskonalił charakterystyczne dla gatunku zachowania opiekuńcze, które są z jednej strony instynktowne, a z drugiej uwarunkowane kulturowo. źródło: NKJP: (DG): Opieka zależy od kultury, Metropol, nr 29, 2001
	Zwierzęta ewoluowały w niesamowitym tempie, a ich szczątki zachowały się w pasie raf koralowych. źródło: NKJP: Marcin Twaróg: Jurajskie skarby, Trybuna Śląska, 2001-08-24
	Rzecz ciekawa, że i wśród australopiteków czaszki były jakby zapóźnione w rozwoju w stosunku do reszty ciała - to jeden z klasycznych przykładów tzw. ewolucji mozaikowej, gdy różne części ciała ewoluują z niejednakową szybkością. źródło: NKJP: Marcin Ryszkiewicz: Paleontologia, Gazeta Wyborcza, 1996-01-12

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ewoluowałem +(e)m ewoluował	ewoluowałam +(e)m ewoluowała	ewoluowałom +(e)m ewoluowało	ewoluowaliśmy +(e)śmy ewoluowali	ewoluowałyśmy +(e)śmy ewoluowały
2 os.	ewoluowałeś +(e)ś ewoluował	ewoluowałaś +(e)ś ewoluowała	ewoluowałoś +(e)ś ewoluowało	ewoluowaliście +(e)ście ewoluowali	ewoluowałyście +(e)ście ewoluowały
3 os.	ewoluował	ewoluowała	ewoluowało	ewoluowali	ewoluowały

bezosobnik: ewoluowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę ewoluował będę ewoluować	będę ewoluowała będę ewoluować	będę ewoluowało będę ewoluować	będziemy ewoluowali będziemy ewoluować	będziemy ewoluowały będziemy ewoluować
2 os.	będziesz ewoluował będziesz ewoluować	będziesz ewoluowała będziesz ewoluować	będziesz ewoluowało będziesz ewoluować	będziecie ewoluowali będziecie ewoluować	będziecie ewoluowały będziecie ewoluować
3 os.	będzie ewoluował będzie ewoluować	będzie ewoluowała będzie ewoluować	będzie ewoluowało będzie ewoluować	będą ewoluowali będą ewoluować	będą ewoluowały będą ewoluować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		ewoluujmy
2 os.	ewoluuj	ewoluujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ewoluowałbym bym ewoluował	ewoluowałabym bym ewoluowała	ewoluowałobym bym ewoluowało	ewoluowalibyśmy byśmy ewoluowali	ewoluowałybyśmy byśmy ewoluowały
2 os.	ewoluowałbyś byś ewoluował	ewoluowałabyś byś ewoluowała	ewoluowałobyś byś ewoluowało	ewoluowalibyście byście ewoluowali	ewoluowałybyście byście ewoluowały
3 os.	ewoluowałby by ewoluował	ewoluowałaby by ewoluowała	ewoluowałoby by ewoluowało	ewoluowaliby by ewoluowali	ewoluowałyby by ewoluowały

bezosobnik: ewoluowano by

bezokolicznik: ewoluować

imiesłów przysłówkowy współczesny: ewoluując

gerundium: ewoluowanie

imiesłów przymiotnikowy czynny: ewoluujący

+

ewoluować

+

(z KOGO/CZEGO)

może fr. évoluer

Zob. ewolucja