zaprzęgać - Wielki słownik języka polskiego PAN

1.

przywiązywać konia lub inne zwierzę pociągowe do wozu, sań lub pługa za pomocą uprzęży

CZŁOWIEK I PRZYRODA

Świat zwierząt

hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

antonimy:

rozprzęgać

zaprzęgać konie; sanie
zaprzęgać do bryczki, do pługa, do powozu, do sań, do wozu; zaprzęgać w psa, w kucyka

	Woźnica uczył chłopców jazdy konnej i trudnej sztuki powożenia najpierw jednym koniem, potem dwójką, a w końcu i czwórką. Niektórzy uczyli się też zaprzęgać, co wymagało pewnej wiedzy, zważywszy na różnorodność pojazdów i zaprzęgów używanych w różnych warunkach pogodowych i przy różnych okazjach. źródło: NKJP: Irena Domańska-Kubiak: Zakątek pamięci: życie w XIX-wiecznych dworkach kresowych, 2004
	Gdy Armand wszedł bezszelestnie i zatrzymał się przy kotarze, nakazał mu zaprzęgać do powozu oraz oznajmił, że wieczór spędzi u pani Lamaire. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Światło i lęk, 2003
	Wracam do Krakowa. Każ zaraz konie zaprzęgać. źródło: NKJP: Marian Pankowski: Ksiądz Helena : wybór utworów dramatycznych, 1996
	Najciekawszym elementem wyposażenia ochotników z Olesznej Podgórskiej jest poniemiecki wóz strażacki z 1906 roku. Zaprzęgano go do koni, a wodę pompowano ręcznie za pomocą specjalnej dźwigni. źródło: NKJP: Robert Zapora: Jak tu gasić pożar?, Gazeta Wrocławska, 2002-03-05
	– Trafiłem kiedyś na wieś do jednego rolnika i on mi opowiedział, że tymi saniami niania woziła dzieci przed wojną. Zaprzęgano je w psa bernardyna, kozę albo kucyka [...] źródło: NKJP: Joanna Lamparska: Omnibus z zakonnicami, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-04-29

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaprzęgałem +(e)m zaprzęgał	zaprzęgałam +(e)m zaprzęgała	zaprzęgałom +(e)m zaprzęgało	zaprzęgaliśmy +(e)śmy zaprzęgali	zaprzęgałyśmy +(e)śmy zaprzęgały
2 os.	zaprzęgałeś +(e)ś zaprzęgał	zaprzęgałaś +(e)ś zaprzęgała	zaprzęgałoś +(e)ś zaprzęgało	zaprzęgaliście +(e)ście zaprzęgali	zaprzęgałyście +(e)ście zaprzęgały
3 os.	zaprzęgał	zaprzęgała	zaprzęgało	zaprzęgali	zaprzęgały

bezosobnik: zaprzęgano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zaprzęgał będę zaprzęgać	będę zaprzęgała będę zaprzęgać	będę zaprzęgało będę zaprzęgać	będziemy zaprzęgali będziemy zaprzęgać	będziemy zaprzęgały będziemy zaprzęgać
2 os.	będziesz zaprzęgał będziesz zaprzęgać	będziesz zaprzęgała będziesz zaprzęgać	będziesz zaprzęgało będziesz zaprzęgać	będziecie zaprzęgali będziecie zaprzęgać	będziecie zaprzęgały będziecie zaprzęgać
3 os.	będzie zaprzęgał będzie zaprzęgać	będzie zaprzęgała będzie zaprzęgać	będzie zaprzęgało będzie zaprzęgać	będą zaprzęgali będą zaprzęgać	będą zaprzęgały będą zaprzęgać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zaprzęgajmy
2 os.	zaprzęgaj	zaprzęgajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaprzęgałbym bym zaprzęgał	zaprzęgałabym bym zaprzęgała	zaprzęgałobym bym zaprzęgało	zaprzęgalibyśmy byśmy zaprzęgali	zaprzęgałybyśmy byśmy zaprzęgały
2 os.	zaprzęgałbyś byś zaprzęgał	zaprzęgałabyś byś zaprzęgała	zaprzęgałobyś byś zaprzęgało	zaprzęgalibyście byście zaprzęgali	zaprzęgałybyście byście zaprzęgały
3 os.	zaprzęgałby by zaprzęgał	zaprzęgałaby by zaprzęgała	zaprzęgałoby by zaprzęgało	zaprzęgaliby by zaprzęgali	zaprzęgałyby by zaprzęgały

bezosobnik: zaprzęgano by

bezokolicznik: zaprzęgać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zaprzęgając

gerundium: zaprzęganie

imiesłów przymiotnikowy czynny: zaprzęgający

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaprzęgany

odpowiednik aspektowy: zaprząc

	+	zaprzęgać	+	CO + (do CZEGO)
	+	zaprzęgać	+	CO + (w CO)