zaprzęgać

Hasło ma wiele znaczeń,
wybierz to, które Cię interesuje

2. do roboty

  • 2.

    pot.  zmuszać jakąś osobę lub zwierzę do pracy
  • CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

    Relacje międzyludzkie

    określenia relacji międzyludzkich


    CZŁOWIEK I PRZYRODA

    Świat zwierząt

    hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

    • zaprzęgać do pracy, do roboty
  • [...] pamiętając, że człowieka dopiero praca uczłowieczyła, i że jedynie praca wychować może przestępcę, a także mając czasem jakieś roboty pomocnicze do wykonania, czasem też pragnąc podreperować swoje finanse - gospodarze więzień tranzytowych zaprzęgają do pracy również tę swoją przypadkową, wędrowną siłę roboczą.

    źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: Archipelag Gułag, tom 1, 1977

    [...] do próby zbudowania czegoś wspólnego, dogadania się i do obmyślenia wspólnych planów nie należy zaprzęgać historyków.

    źródło: NKJP: Waldemar Lewandowski: Odwieczne żale i morze ignorancji między Łuczniczką a Kopernikiem, Gazeta Pomorska, 2010-01-08

    Uważałem, że jest to zbędna robota, bo zarówno „Egipskie” jak i „Śląskie” mógł palić w szklanej fifce, bez dodatkowego wysiłku. Nie dawał się przekonać, co więcej, często mnie zaprzęgał do roboty. Musiałem biegać do kiosku po gilzy i przy pomocy specjalnego tłoczka wpychać do nich tytoń.

    źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

    Ona jest kochanym stworzeniem. Lubi głaskanie i dobre jedzenie. Niedługo urodzi kolejnego źrebaka, więc staram się nie zaprzęgać jej teraz do ciężkiej pracy.

    źródło: NKJP: AS PAG: Turek i powiat, Gazeta Poznańska, 2002-03-07

  • część mowy: czasownik

    aspekt: niedokonany

    Tryb oznajmujący

    Czas teraźniejszy

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. zaprzęgam
    zaprzęgamy
    2 os. zaprzęgasz
    zaprzęgacie
    3 os. zaprzęga
    zaprzęgają

    Czas przeszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. zaprzęgałem
    +(e)m zaprzęgał
    zaprzęgałam
    +(e)m zaprzęgała
    zaprzęgałom
    +(e)m zaprzęgało
    zaprzęgaliśmy
    +(e)śmy zaprzęgali
    zaprzęgałyśmy
    +(e)śmy zaprzęgały
    2 os. zaprzęgałeś
    +(e)ś zaprzęgał
    zaprzęgałaś
    +(e)ś zaprzęgała
    zaprzęgałoś
    +(e)ś zaprzęgało
    zaprzęgaliście
    +(e)ście zaprzęgali
    zaprzęgałyście
    +(e)ście zaprzęgały
    3 os. zaprzęgał
    zaprzęgała
    zaprzęgało
    zaprzęgali
    zaprzęgały

    bezosobnik: zaprzęgano

    Czas przyszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. będę zaprzęgał
    będę zaprzęgać
    będę zaprzęgała
    będę zaprzęgać
    będę zaprzęgało
    będę zaprzęgać
    będziemy zaprzęgali
    będziemy zaprzęgać
    będziemy zaprzęgały
    będziemy zaprzęgać
    2 os. będziesz zaprzęgał
    będziesz zaprzęgać
    będziesz zaprzęgała
    będziesz zaprzęgać
    będziesz zaprzęgało
    będziesz zaprzęgać
    będziecie zaprzęgali
    będziecie zaprzęgać
    będziecie zaprzęgały
    będziecie zaprzęgać
    3 os. będzie zaprzęgał
    będzie zaprzęgać
    będzie zaprzęgała
    będzie zaprzęgać
    będzie zaprzęgało
    będzie zaprzęgać
    będą zaprzęgali
    będą zaprzęgać
    będą zaprzęgały
    będą zaprzęgać

    Tryb rozkazujący

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. zaprzęgajmy
    2 os. zaprzęgaj
    zaprzęgajcie

    Tryb warunkowy

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. zaprzęgałbym
    bym zaprzęgał
    zaprzęgałabym
    bym zaprzęgała
    zaprzęgałobym
    bym zaprzęgało
    zaprzęgalibyśmy
    byśmy zaprzęgali
    zaprzęgałybyśmy
    byśmy zaprzęgały
    2 os. zaprzęgałbyś
    byś zaprzęgał
    zaprzęgałabyś
    byś zaprzęgała
    zaprzęgałobyś
    byś zaprzęgało
    zaprzęgalibyście
    byście zaprzęgali
    zaprzęgałybyście
    byście zaprzęgały
    3 os. zaprzęgałby
    by zaprzęgał
    zaprzęgałaby
    by zaprzęgała
    zaprzęgałoby
    by zaprzęgało
    zaprzęgaliby
    by zaprzęgali
    zaprzęgałyby
    by zaprzęgały

    bezosobnik: zaprzęgano by

    bezokolicznik: zaprzęgać

    imiesłów przysłówkowy współczesny: zaprzęgając

    gerundium: zaprzęganie

    imiesłów przymiotnikowy czynny: zaprzęgający

    imiesłów przymiotnikowy bierny: zaprzęgany

    odpowiednik aspektowy: zaprząc

  • bez ograniczeń + zaprzęgać +
    KOGO/CO + do CZEGO
  • Zob. zaprząc