-
2.
pot. zmuszać jakąś osobę lub zwierzę do pracy -
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA
Relacje międzyludzkie
określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK I PRZYRODA
Świat zwierząt
hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt -
- zaprzęgać do pracy, do roboty
-
[...] pamiętając, że człowieka dopiero praca uczłowieczyła, i że jedynie praca wychować może przestępcę, a także mając czasem jakieś roboty pomocnicze do wykonania, czasem też pragnąc podreperować swoje finanse - gospodarze więzień tranzytowych zaprzęgają do pracy również tę swoją przypadkową, wędrowną siłę roboczą.
źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: Archipelag Gułag, tom 1, 1977
[...] do próby zbudowania czegoś wspólnego, dogadania się i do obmyślenia wspólnych planów nie należy zaprzęgać historyków.
źródło: NKJP: Waldemar Lewandowski: Odwieczne żale i morze ignorancji między Łuczniczką a Kopernikiem, Gazeta Pomorska, 2010-01-08
Uważałem, że jest to zbędna robota, bo zarówno „Egipskie” jak i „Śląskie” mógł palić w szklanej fifce, bez dodatkowego wysiłku. Nie dawał się przekonać, co więcej, często mnie zaprzęgał do roboty. Musiałem biegać do kiosku po gilzy i przy pomocy specjalnego tłoczka wpychać do nich tytoń.
źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008
Ona jest kochanym stworzeniem. Lubi głaskanie i dobre jedzenie. Niedługo urodzi kolejnego źrebaka, więc staram się nie zaprzęgać jej teraz do ciężkiej pracy.
źródło: NKJP: AS PAG: Turek i powiat, Gazeta Poznańska, 2002-03-07
-
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. zaprzęgam
zaprzęgamy
2 os. zaprzęgasz
zaprzęgacie
3 os. zaprzęga
zaprzęgają
Czas przeszły
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. zaprzęgałem
+(e)m zaprzęgał
zaprzęgałam
+(e)m zaprzęgała
zaprzęgałom
+(e)m zaprzęgało
zaprzęgaliśmy
+(e)śmy zaprzęgali
zaprzęgałyśmy
+(e)śmy zaprzęgały
2 os. zaprzęgałeś
+(e)ś zaprzęgał
zaprzęgałaś
+(e)ś zaprzęgała
zaprzęgałoś
+(e)ś zaprzęgało
zaprzęgaliście
+(e)ście zaprzęgali
zaprzęgałyście
+(e)ście zaprzęgały
3 os. zaprzęgał
zaprzęgała
zaprzęgało
zaprzęgali
zaprzęgały
bezosobnik: zaprzęgano
Czas przyszły
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. będę zaprzęgał
będę zaprzęgać
będę zaprzęgała
będę zaprzęgać
będę zaprzęgało
będę zaprzęgać
będziemy zaprzęgali
będziemy zaprzęgać
będziemy zaprzęgały
będziemy zaprzęgać
2 os. będziesz zaprzęgał
będziesz zaprzęgać
będziesz zaprzęgała
będziesz zaprzęgać
będziesz zaprzęgało
będziesz zaprzęgać
będziecie zaprzęgali
będziecie zaprzęgać
będziecie zaprzęgały
będziecie zaprzęgać
3 os. będzie zaprzęgał
będzie zaprzęgać
będzie zaprzęgała
będzie zaprzęgać
będzie zaprzęgało
będzie zaprzęgać
będą zaprzęgali
będą zaprzęgać
będą zaprzęgały
będą zaprzęgać
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. zaprzęgajmy
2 os. zaprzęgaj
zaprzęgajcie
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. zaprzęgałbym
bym zaprzęgał
zaprzęgałabym
bym zaprzęgała
zaprzęgałobym
bym zaprzęgało
zaprzęgalibyśmy
byśmy zaprzęgali
zaprzęgałybyśmy
byśmy zaprzęgały
2 os. zaprzęgałbyś
byś zaprzęgał
zaprzęgałabyś
byś zaprzęgała
zaprzęgałobyś
byś zaprzęgało
zaprzęgalibyście
byście zaprzęgali
zaprzęgałybyście
byście zaprzęgały
3 os. zaprzęgałby
by zaprzęgał
zaprzęgałaby
by zaprzęgała
zaprzęgałoby
by zaprzęgało
zaprzęgaliby
by zaprzęgali
zaprzęgałyby
by zaprzęgały
bezosobnik: zaprzęgano by
bezokolicznik: zaprzęgać
imiesłów przysłówkowy współczesny: zaprzęgając
gerundium: zaprzęganie
liczba pojedyncza liczba mnoga M. zaprzęganie
zaprzęgania
D. zaprzęgania
zaprzęgań
C. zaprzęganiu
zaprzęganiom
B. zaprzęganie
zaprzęgania
N. zaprzęganiem
zaprzęganiami
Ms. zaprzęganiu
zaprzęganiach
W. zaprzęganie
zaprzęgania
imiesłów przymiotnikowy czynny: zaprzęgający
liczba pojedyncza m1 m2 m3 n1, n2 ż M. zaprzęgający
zaprzęgający
zaprzęgający
zaprzęgające
zaprzęgająca
D. zaprzęgającego
zaprzęgającego
zaprzęgającego
zaprzęgającego
zaprzęgającej
C. zaprzęgającemu
zaprzęgającemu
zaprzęgającemu
zaprzęgającemu
zaprzęgającej
B. zaprzęgającego
zaprzęgającego
zaprzęgający
zaprzęgające
zaprzęgającą
N. zaprzęgającym
zaprzęgającym
zaprzęgającym
zaprzęgającym
zaprzęgającą
Ms. zaprzęgającym
zaprzęgającym
zaprzęgającym
zaprzęgającym
zaprzęgającej
liczba mnoga p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe M. zaprzęgający
zaprzęgający
zaprzęgające
zaprzęgające
D. zaprzęgających
zaprzęgających
zaprzęgających
zaprzęgających
C. zaprzęgającym
zaprzęgającym
zaprzęgającym
zaprzęgającym
B. zaprzęgających
zaprzęgających
zaprzęgających
zaprzęgające
N. zaprzęgającymi
zaprzęgającymi
zaprzęgającymi
zaprzęgającymi
Ms. zaprzęgających
zaprzęgających
zaprzęgających
zaprzęgających
imiesłów przymiotnikowy bierny: zaprzęgany
liczba pojedyncza m1 m2 m3 n1, n2 ż M. zaprzęgany
zaprzęgany
zaprzęgany
zaprzęgane
zaprzęgana
D. zaprzęganego
zaprzęganego
zaprzęganego
zaprzęganego
zaprzęganej
C. zaprzęganemu
zaprzęganemu
zaprzęganemu
zaprzęganemu
zaprzęganej
B. zaprzęganego
zaprzęganego
zaprzęgany
zaprzęgane
zaprzęganą
N. zaprzęganym
zaprzęganym
zaprzęganym
zaprzęganym
zaprzęganą
Ms. zaprzęganym
zaprzęganym
zaprzęganym
zaprzęganym
zaprzęganej
liczba mnoga p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe M. zaprzęgani
zaprzęgani
zaprzęgane
zaprzęgane
D. zaprzęganych
zaprzęganych
zaprzęganych
zaprzęganych
C. zaprzęganym
zaprzęganym
zaprzęganym
zaprzęganym
B. zaprzęganych
zaprzęganych
zaprzęganych
zaprzęgane
N. zaprzęganymi
zaprzęganymi
zaprzęganymi
zaprzęganymi
Ms. zaprzęganych
zaprzęganych
zaprzęganych
zaprzęganych
odpowiednik aspektowy: zaprząc
-
+ zaprzęgać + KOGO/CO + do CZEGO -