antycypacja

Bierdiajew był jednym z tych, którzy w wypowiedziach Leontjewa dostrzegali przenikliwą, iście proroczą, antycypację obu wielkich totalitaryzmów XX wieku: komunizmu i faszyzmu.

źródło: NKJP: Marian Broda: Historia a eschatologia : studia nad myślą Konstantego Leontjewa i „zagadką Rosji”, 2001

Rewolucja, gdy nastąpiła, miała całkiem inne przyczyny i rychło zapoczątkowała rządy państwowego terroru na skalę chyba przedtem w dziejach nieznaną. XIX-wieczni terroryści mówili o rewolucji, lecz trudno naprawdę nadać wyraźną treść ich antycypacjom i marzeniom.

źródło: NKJP: Leszek Kołakowski, Zbigniew Nagalski: O terroryzmie, Gazeta Wyborcza, 1999-03-13

Nie jest lekkomyślne posądzanie poety o tak daleko wybiegającą intuicję, skoro Czesław Miłosz mógł w Szukaniu ojczyzny dostrzec w trzeciej części Dziadów wizjonerską antycypację zbrodni, które miały się dokonać na wschodnich ziemiach Rzeczpospolitej w następnym wieku.

źródło: NKJP: Małgorzata Dziewulska: Inna obecność: 2009