żmija

Hasło ma wiele znaczeń,
wybierz to, które Cię interesuje

2. człowiek

  • 2.

    podstępny i przebiegły człowiek, do którego mówiący ma pogardliwy stosunek
  • D. C. Ms. lp i D. lm wymawiane: [żmiji].

  • CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

    Usposobienie człowieka

    określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

    • zimna żmija
    • ty żmijo
  • - A to żmija ! - wybuchnął bosman. - Niby to gnie się w ukłonach, chwali, zaprasza na kolację, a jednocześnie odbiera paszporty.

    źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1963

    - Teraz, już niedługo dostaniesz list, zaboli, co będzie w nim napisane. List od niego. Wyrzuć. To ona, żmija mu nakaże, a głupiec bezmyślnie napisze, by pokazać, że jest jej oddany.

    źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć... , 2001

    Szarpnął ją za ucho.
    - Ty chytra żmijo, rozpracujemy cię.
    Barbara została przeniesiona do izolatki. Miękła na chlebie i wodzie. Prokurator nie znał słowa „rezygnacja”. Poszukiwał, zestawiał, syntetyzował. Znalazł nowy trop.

    źródło: NKJP: Józef Kozielecki: Zbrodnia, 2003

    - Chciałem utrzymać tajemnicę i cichaczem wywieźć Gionę z miasta, ale ta żmija, Adaya, wszystko wypaplała. Najchętniej skręciłbym jej kark własnymi rękami [...]. Przez nią wszyscy mnie palcami wytykają.

    źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

    Wtedy ci powiedziałem, że moja żona wie o nas. Że dziś dowiedziała się ode mnie, bo mam tego dość. A ty wtedy znowu się uśmiechnęłaś. Tak jak potrafią się uśmiechać tylko zimne żmije. Przyznam szczerze, że nigdy wcześniej nikt nie wywołał u mnie takiego ataku furii.

    źródło: NKJP: Szymon Bogacz: Koło kwintowe, 2009

  • część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: ż

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. żmija
    żmije
    D. żmii
    żmij
    C. żmii
    żmijom
    B. żmiję
    żmije
    N. żmiją
    żmijami
    Ms. żmii
    żmijach
    W. żmijo
    żmije
  • psł. *zmьjь (m) / *zmьja (ż) 'gad ziemny, pełzający po ziemi'

    Rzeczownik oparty na tym samym pierwiastku co ziemia (< psł. *zemja). W języku polskim wtórne nagłosowe ż- (por. ros. zméja).