-
2.
podstępny i przebiegły człowiek, do którego mówiący ma pogardliwy stosunek -
D. C. Ms. lp i D. lm wymawiane: [żmiji].
-
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA
Usposobienie człowieka
określenia człowieka ze względu na jego usposobienie -
- zimna żmija
- ty żmijo
-
- A to żmija ! - wybuchnął bosman. - Niby to gnie się w ukłonach, chwali, zaprasza na kolację, a jednocześnie odbiera paszporty.
źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1963
- Teraz, już niedługo dostaniesz list, zaboli, co będzie w nim napisane. List od niego. Wyrzuć. To ona, żmija mu nakaże, a głupiec bezmyślnie napisze, by pokazać, że jest jej oddany.
źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć... , 2001
Szarpnął ją za ucho.
- Ty chytra żmijo, rozpracujemy cię.
Barbara została przeniesiona do izolatki. Miękła na chlebie i wodzie. Prokurator nie znał słowa „rezygnacja”. Poszukiwał, zestawiał, syntetyzował. Znalazł nowy trop.źródło: NKJP: Józef Kozielecki: Zbrodnia, 2003
- Chciałem utrzymać tajemnicę i cichaczem wywieźć Gionę z miasta, ale ta żmija, Adaya, wszystko wypaplała. Najchętniej skręciłbym jej kark własnymi rękami [...]. Przez nią wszyscy mnie palcami wytykają.
źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005
Wtedy ci powiedziałem, że moja żona wie o nas. Że dziś dowiedziała się ode mnie, bo mam tego dość. A ty wtedy znowu się uśmiechnęłaś. Tak jak potrafią się uśmiechać tylko zimne żmije. Przyznam szczerze, że nigdy wcześniej nikt nie wywołał u mnie takiego ataku furii.
źródło: NKJP: Szymon Bogacz: Koło kwintowe, 2009
-
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
liczba pojedyncza liczba mnoga M. żmija
żmije
D. żmii
żmij
C. żmii
żmijom
B. żmiję
żmije
N. żmiją
żmijami
Ms. żmii
żmijach
W. żmijo
żmije
-
psł. *zmьjь (m) / *zmьja (ż) 'gad ziemny, pełzający po ziemi'
Rzeczownik oparty na tym samym pierwiastku co ziemia (< psł. *zemja). W języku polskim wtórne nagłosowe ż- (por. ros. zméja).