-
2.
sprawdzać jakąś rzecz lub miejsce za pomocą zmysłu słuchu bądź specjalnego urządzenia, starając się odebrać jakieś charakterystyczne lub świadczące o usterce dźwięki -
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA
Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego
zmysły
CZŁOWIEK I TECHNIKA
Urządzenia i maszyny
funkcjonowanie urządzeń i maszyn -
synonimy: obsłuchiwać
-
Istnieją również stetoskopy, gdzie membranę zastąpiono elementem sztywnym, służące do osłuchiwania pracujących głośnych mechanizmów - np. silników.
źródło: NKJP: Internet
Żarówka w garderobie się przepali? Kwaterko ją umiejętnie wykręca, potrząsa, osłuchuje, kiwa ze zrozumieniem głową, wyjmuje z torby zupełnie taką samą żarówkę i wkręca ją na miejsce poprzedniej, ostrożnie, żeby nie złapał go prąd, a w momencie, gdy następuje błysk - błyskawicznie uskakuje i woła: „Pali się!”.
źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998
Zablokowałem pedał gazu opaską zaciskową (trytytką) na takim poziomie, aby brzęczało i zacząłem osłuchiwać samochód. Okazało się, że w środku wszystko było ok., a brzęczenie dochodziło spod maski, drgał plastikowy wlot filtra powietrza, a karoseria przenosiła dźwięk do środka.
źródło: Internet: forum.auto.com.pl
Troskliwi pszczelarze często osłuchują w zimie każdą pszczelą rodzinę. Jest to czynność, która pozwala im ustalić, jak pszczoły mają się w tym trudnym okresie. Ule osłuchuje się za pomocą stetoskopu lub zwykłej gumowej rurki. Jeśli słyszy się słaby, ledwo zauważalny szum, oznacza to, że wszystko w ulu biegnie prawidłowo.
źródło: NKJP: Rozalia Ćwiertnia: Osłuchiwanie pszczół, Gazeta Krakowska, 2003-12-17
-
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. osłuchuję
osłuchujemy
2 os. osłuchujesz
osłuchujecie
3 os. osłuchuje
osłuchują
Czas przeszły
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. osłuchiwałem
+(e)m osłuchiwał
osłuchiwałam
+(e)m osłuchiwała
osłuchiwałom
+(e)m osłuchiwało
osłuchiwaliśmy
+(e)śmy osłuchiwali
osłuchiwałyśmy
+(e)śmy osłuchiwały
2 os. osłuchiwałeś
+(e)ś osłuchiwał
osłuchiwałaś
+(e)ś osłuchiwała
osłuchiwałoś
+(e)ś osłuchiwało
osłuchiwaliście
+(e)ście osłuchiwali
osłuchiwałyście
+(e)ście osłuchiwały
3 os. osłuchiwał
osłuchiwała
osłuchiwało
osłuchiwali
osłuchiwały
bezosobnik: osłuchiwano
Czas przyszły
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. będę osłuchiwał
będę osłuchiwać
będę osłuchiwała
będę osłuchiwać
będę osłuchiwało
będę osłuchiwać
będziemy osłuchiwali
będziemy osłuchiwać
będziemy osłuchiwały
będziemy osłuchiwać
2 os. będziesz osłuchiwał
będziesz osłuchiwać
będziesz osłuchiwała
będziesz osłuchiwać
będziesz osłuchiwało
będziesz osłuchiwać
będziecie osłuchiwali
będziecie osłuchiwać
będziecie osłuchiwały
będziecie osłuchiwać
3 os. będzie osłuchiwał
będzie osłuchiwać
będzie osłuchiwała
będzie osłuchiwać
będzie osłuchiwało
będzie osłuchiwać
będą osłuchiwali
będą osłuchiwać
będą osłuchiwały
będą osłuchiwać
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. osłuchujmy
2 os. osłuchuj
osłuchujcie
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. osłuchiwałbym
bym osłuchiwał
osłuchiwałabym
bym osłuchiwała
osłuchiwałobym
bym osłuchiwało
osłuchiwalibyśmy
byśmy osłuchiwali
osłuchiwałybyśmy
byśmy osłuchiwały
2 os. osłuchiwałbyś
byś osłuchiwał
osłuchiwałabyś
byś osłuchiwała
osłuchiwałobyś
byś osłuchiwało
osłuchiwalibyście
byście osłuchiwali
osłuchiwałybyście
byście osłuchiwały
3 os. osłuchiwałby
by osłuchiwał
osłuchiwałaby
by osłuchiwała
osłuchiwałoby
by osłuchiwało
osłuchiwaliby
by osłuchiwali
osłuchiwałyby
by osłuchiwały
bezosobnik: osłuchiwano by
bezokolicznik: osłuchiwać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
osłuchując
gerundium: osłuchiwanie
liczba pojedyncza liczba mnoga M. osłuchiwanie
osłuchiwania
D. osłuchiwania
osłuchiwań
C. osłuchiwaniu
osłuchiwaniom
B. osłuchiwanie
osłuchiwania
N. osłuchiwaniem
osłuchiwaniami
Ms. osłuchiwaniu
osłuchiwaniach
W. osłuchiwanie
osłuchiwania
imiesłów przymiotnikowy czynny: osłuchujący
liczba pojedyncza m1 m2 m3 n1, n2 ż M. osłuchujący
osłuchujący
osłuchujący
osłuchujące
osłuchująca
D. osłuchującego
osłuchującego
osłuchującego
osłuchującego
osłuchującej
C. osłuchującemu
osłuchującemu
osłuchującemu
osłuchującemu
osłuchującej
B. osłuchującego
osłuchującego
osłuchujący
osłuchujące
osłuchującą
N. osłuchującym
osłuchującym
osłuchującym
osłuchującym
osłuchującą
Ms. osłuchującym
osłuchującym
osłuchującym
osłuchującym
osłuchującej
liczba mnoga p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe M. osłuchujący
osłuchujący
osłuchujące
osłuchujące
D. osłuchujących
osłuchujących
osłuchujących
osłuchujących
C. osłuchującym
osłuchującym
osłuchującym
osłuchującym
B. osłuchujących
osłuchujących
osłuchujących
osłuchujące
N. osłuchującymi
osłuchującymi
osłuchującymi
osłuchującymi
Ms. osłuchujących
osłuchujących
osłuchujących
osłuchujących
imiesłów przymiotnikowy bierny: osłuchiwany
liczba pojedyncza m1 m2 m3 n1, n2 ż M. osłuchiwany
osłuchiwany
osłuchiwany
osłuchiwane
osłuchiwana
D. osłuchiwanego
osłuchiwanego
osłuchiwanego
osłuchiwanego
osłuchiwanej
C. osłuchiwanemu
osłuchiwanemu
osłuchiwanemu
osłuchiwanemu
osłuchiwanej
B. osłuchiwanego
osłuchiwanego
osłuchiwany
osłuchiwane
osłuchiwaną
N. osłuchiwanym
osłuchiwanym
osłuchiwanym
osłuchiwanym
osłuchiwaną
Ms. osłuchiwanym
osłuchiwanym
osłuchiwanym
osłuchiwanym
osłuchiwanej
liczba mnoga p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe M. osłuchiwani
osłuchiwani
osłuchiwane
osłuchiwane
D. osłuchiwanych
osłuchiwanych
osłuchiwanych
osłuchiwanych
C. osłuchiwanym
osłuchiwanym
osłuchiwanym
osłuchiwanym
B. osłuchiwanych
osłuchiwanych
osłuchiwanych
osłuchiwane
N. osłuchiwanymi
osłuchiwanymi
osłuchiwanymi
osłuchiwanymi
Ms. osłuchiwanych
osłuchiwanych
osłuchiwanych
osłuchiwanych
odpowiednik aspektowy: osłuchać
-
+ osłuchiwać + CO -
Zob. słuchać