dobrodziej

Hasło ma wiele znaczeń,
wybierz to, które Cię interesuje

2. forma grzecznościowa

  • Definicja

    2.

    daw.  forma grzecznościowa wyrażająca szacunek, używana przy zwracaniu się do mężczyzny lub w odniesieniu do niego
  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

    Zasady współżycia społecznego

    zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

  • Połączenia
    • łaskawy, mości dobrodziej
    • ksiądz, ojciec; jegomość, pan dobrodziej
  • Cytaty

    Jak to, księże dobrodzieju? Spać? A po takiej długiej drodze pożywić się trzeba, chociażby parobka księdza dobrodzieja pożywić, żeby nie padł jak dychawiczna szkapa.

    źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Brzezina i inne opowiadania. Matka Joanna, 2006

    - Lepiej wam, jegomość dobrodzieju, panie ojcze? Oj, to dobrze, dobrze! Martwiłam się o was, że strach!

    źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

    - Witam sąsiada dobrodzieja! - przemówił dźwięcznym głosem, gdy na stopniach ganku objęli się ramionami.

    źródło: NKJP: Leon Kruczkowski: Kordian i cham, 1979

    Prawie żem mu po pysku dał [...]. Szczęściem dla niego przechodził opodal ksiądz dobrodziej i żem się powstrzymał.

    źródło: NKJP: Miłosz Cybowski: Biszkopt: Światowi Mroku strzechy nie służą, Esencja, 2008-11
  • Odmiana

    część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: m1

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. dobrodziej
    		 dobrodzieje
    		 ndepr
    dobrodzieje
    		 depr
    D. dobrodzieja
    		 dobrodziei
    dobrodziejów
    C. dobrodziejowi
    		 dobrodziejom
    B. dobrodzieja
    		 dobrodziei
    dobrodziejów
    N. dobrodziejem
    		 dobrodziejami
    Ms. dobrodzieju
    		 dobrodziejach
    W. dobrodzieju
    		 dobrodzieje
    		 ndepr
    dobrodzieje
    		 depr
  • Pochodzenie

    Od: dobro (zob.) i -dziej, członu od psł. czasownika *dějati (zob. dziać się).