postrzygać - Wielki słownik języka polskiego PAN

Definicja

1.

przest. strzyc włosy

Wymowa

[postszygać] lub [posczszygać], lub [poszczszygać]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA

Pielęgnacja ciała

czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Relacje znaczeniowe

synonimy:

strzyc

Cytaty

Corocznie płacić będą Polacy kurii papieskiej zwyczajny pieniądz od każdej głowy, wyłączając głowy szlacheckie, nie będą zapuszczać włosów na głowie i brodzie, zwyczajem barbarzyńskim, ale będą je starannie postrzygać.

źródło: NKJP: Sławomir Leśniewski: Zniknął w mrokach średniowiecza, Polityka, 2007-10-13

Przyjęty najpewniej był obyczaj rozplecin i postrzyżyn panny w wieczór poprzedzający wesele, tj. w wieczór dziewiczy. Siedzącą na białym kamieniu lub dzieży chlebowej dziewczynę postrzygał bliski krewny, często brat.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych: praca zbiorowa, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	postrzygam	postrzygamy
2 os.	postrzygasz	postrzygacie
3 os.	postrzyga	postrzygają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	postrzygałem +(e)m postrzygał	postrzygałam +(e)m postrzygała	postrzygałom +(e)m postrzygało	postrzygaliśmy +(e)śmy postrzygali	postrzygałyśmy +(e)śmy postrzygały
2 os.	postrzygałeś +(e)ś postrzygał	postrzygałaś +(e)ś postrzygała	postrzygałoś +(e)ś postrzygało	postrzygaliście +(e)ście postrzygali	postrzygałyście +(e)ście postrzygały
3 os.	postrzygał	postrzygała	postrzygało	postrzygali	postrzygały

bezosobnik: postrzygano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę postrzygał będę postrzygać	będę postrzygała będę postrzygać	będę postrzygało będę postrzygać	będziemy postrzygali będziemy postrzygać	będziemy postrzygały będziemy postrzygać
2 os.	będziesz postrzygał będziesz postrzygać	będziesz postrzygała będziesz postrzygać	będziesz postrzygało będziesz postrzygać	będziecie postrzygali będziecie postrzygać	będziecie postrzygały będziecie postrzygać
3 os.	będzie postrzygał będzie postrzygać	będzie postrzygała będzie postrzygać	będzie postrzygało będzie postrzygać	będą postrzygali będą postrzygać	będą postrzygały będą postrzygać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		postrzygajmy
2 os.	postrzygaj	postrzygajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	postrzygałbym bym postrzygał	postrzygałabym bym postrzygała	postrzygałobym bym postrzygało	postrzygalibyśmy byśmy postrzygali	postrzygałybyśmy byśmy postrzygały
2 os.	postrzygałbyś byś postrzygał	postrzygałabyś byś postrzygała	postrzygałobyś byś postrzygało	postrzygalibyście byście postrzygali	postrzygałybyście byście postrzygały
3 os.	postrzygałby by postrzygał	postrzygałaby by postrzygała	postrzygałoby by postrzygało	postrzygaliby by postrzygali	postrzygałyby by postrzygały

bezosobnik: postrzygano by

bezokolicznik: postrzygać

imiesłów przysłówkowy współczesny: postrzygając

gerundium: postrzyganie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	postrzyganie	postrzygania
D.	postrzygania	postrzygań
C.	postrzyganiu	postrzyganiom
B.	postrzyganie	postrzygania
N.	postrzyganiem	postrzyganiami
Ms.	postrzyganiu	postrzyganiach
W.	postrzyganie	postrzygania

imiesłów przymiotnikowy czynny: postrzygający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	postrzygający	postrzygający	postrzygający	postrzygające	postrzygająca
D.	postrzygającego	postrzygającego	postrzygającego	postrzygającego	postrzygającej
C.	postrzygającemu	postrzygającemu	postrzygającemu	postrzygającemu	postrzygającej
B.	postrzygającego	postrzygającego	postrzygający	postrzygające	postrzygającą
N.	postrzygającym	postrzygającym	postrzygającym	postrzygającym	postrzygającą
Ms.	postrzygającym	postrzygającym	postrzygającym	postrzygającym	postrzygającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	postrzygający	postrzygający	postrzygające	postrzygające
D.	postrzygających	postrzygających	postrzygających	postrzygających
C.	postrzygającym	postrzygającym	postrzygającym	postrzygającym
B.	postrzygających	postrzygających	postrzygających	postrzygające
N.	postrzygającymi	postrzygającymi	postrzygającymi	postrzygającymi
Ms.	postrzygających	postrzygających	postrzygających	postrzygających

imiesłów przymiotnikowy bierny: postrzygany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	postrzygany	postrzygany	postrzygany	postrzygane	postrzygana
D.	postrzyganego	postrzyganego	postrzyganego	postrzyganego	postrzyganej
C.	postrzyganemu	postrzyganemu	postrzyganemu	postrzyganemu	postrzyganej
B.	postrzyganego	postrzyganego	postrzygany	postrzygane	postrzyganą
N.	postrzyganym	postrzyganym	postrzyganym	postrzyganym	postrzyganą
Ms.	postrzyganym	postrzyganym	postrzyganym	postrzyganym	postrzyganej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	postrzygani	postrzygani	postrzygane	postrzygane
D.	postrzyganych	postrzyganych	postrzyganych	postrzyganych
C.	postrzyganym	postrzyganym	postrzyganym	postrzyganym
B.	postrzyganych	postrzyganych	postrzyganych	postrzygane
N.	postrzyganymi	postrzyganymi	postrzyganymi	postrzyganymi
Ms.	postrzyganych	postrzyganych	postrzyganych	postrzyganych

odpowiednik aspektowy: postrzyc

Składnia

	+	postrzygać	+	KOGO/CO
	+	postrzygać	+	(KOMU) + CO

Pochodzenie

Zob. strzyc