emancypować - Wielki słownik języka polskiego PAN

Definicja

2.

w starożytnym Rzymie: oficjalnie uwalniać syna spod władzy ojca

Noty o użyciu

Formy imb w rodzaju męskim używane też w znaczeniu ‘emancypowany syn’.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Tradycja

świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

emancypowany syn

Cytaty

	Zgodnie z przekazem Liwiusza, Licyniusz emancypował syna wyłącznie po to, by utrzymać dotychczasowy stan posiadania. źródło: NKJP: Anna Pikulska-Robaszkiewicz: Lichwa w państwie i prawie republikańskiego Rzymu, 1999
	Cesarz sam wskazał dwa motywy interwencji. Pierwszy miały stanowić kontrowersje wśród klasycznych jurystów wokół możliwości wniesienia przez oddanego w adopcję querela inofficiosi testamenti przeciw testamentowi ojca naturalnego. Drugą zaś słabość wcześniejszych unormowań widział w niebezpieczeństwie zupełnego pozbawienia adoptowanego syna szans na dziedziczenie, jeśli emancypowano go po śmierci naturalnego ojca. źródło: NKJP: Wojciech Dajczak, Tomasz Giaro, Franciszek Longchamps de Berier: Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego, 2009
	W razie pominięcia innych porządek powołania do spadku ulegał modyfikacji. Nie powinno dziwić, że ius honorarium wymagało imiennego wydziedziczenia wszystkich dzieci płci męskiej, które mogłyby się ubiegać o bonorum possessio, a więc wnuków, prawnuków, a także emancypowanych synów. źródło: NKJP: Wojciech Dajczak, Tomasz Giaro, Franciszek Longchamps de Berier: Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego, 2009
	Jako że emancypacja powodowała capitis deminutio minima, emancypowany tracił prawo do spadku po swoim dotychczasowym pater familias. W związku z tym emancypacji towarzyszyło najczęściej wyposażenie emancypowanego, poprzez przekazanie mu na własność zarządzanego przez niego peculium. źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	emancypuję	emancypujemy
2 os.	emancypujesz	emancypujecie
3 os.	emancypuje	emancypują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	emancypowałem +(e)m emancypował	emancypowałam +(e)m emancypowała	emancypowałom +(e)m emancypowało	emancypowaliśmy +(e)śmy emancypowali	emancypowałyśmy +(e)śmy emancypowały
2 os.	emancypowałeś +(e)ś emancypował	emancypowałaś +(e)ś emancypowała	emancypowałoś +(e)ś emancypowało	emancypowaliście +(e)ście emancypowali	emancypowałyście +(e)ście emancypowały
3 os.	emancypował	emancypowała	emancypowało	emancypowali	emancypowały

bezosobnik: emancypowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę emancypował będę emancypować	będę emancypowała będę emancypować	będę emancypowało będę emancypować	będziemy emancypowali będziemy emancypować	będziemy emancypowały będziemy emancypować
2 os.	będziesz emancypował będziesz emancypować	będziesz emancypowała będziesz emancypować	będziesz emancypowało będziesz emancypować	będziecie emancypowali będziecie emancypować	będziecie emancypowały będziecie emancypować
3 os.	będzie emancypował będzie emancypować	będzie emancypowała będzie emancypować	będzie emancypowało będzie emancypować	będą emancypowali będą emancypować	będą emancypowały będą emancypować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		emancypujmy
2 os.	emancypuj	emancypujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	emancypowałbym bym emancypował	emancypowałabym bym emancypowała	emancypowałobym bym emancypowało	emancypowalibyśmy byśmy emancypowali	emancypowałybyśmy byśmy emancypowały
2 os.	emancypowałbyś byś emancypował	emancypowałabyś byś emancypowała	emancypowałobyś byś emancypowało	emancypowalibyście byście emancypowali	emancypowałybyście byście emancypowały
3 os.	emancypowałby by emancypował	emancypowałaby by emancypowała	emancypowałoby by emancypowało	emancypowaliby by emancypowali	emancypowałyby by emancypowały

bezosobnik: emancypowano by

bezokolicznik: emancypować

imiesłów przysłówkowy współczesny: emancypując

gerundium: emancypowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	emancypowanie	emancypowania
D.	emancypowania	emancypowań
C.	emancypowaniu	emancypowaniom
B.	emancypowanie	emancypowania
N.	emancypowaniem	emancypowaniami
Ms.	emancypowaniu	emancypowaniach
W.	emancypowanie	emancypowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: emancypujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	emancypujący	emancypujący	emancypujący	emancypujące	emancypująca
D.	emancypującego	emancypującego	emancypującego	emancypującego	emancypującej
C.	emancypującemu	emancypującemu	emancypującemu	emancypującemu	emancypującej
B.	emancypującego	emancypującego	emancypujący	emancypujące	emancypującą
N.	emancypującym	emancypującym	emancypującym	emancypującym	emancypującą
Ms.	emancypującym	emancypującym	emancypującym	emancypującym	emancypującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	emancypujący	emancypujący	emancypujące	emancypujące
D.	emancypujących	emancypujących	emancypujących	emancypujących
C.	emancypującym	emancypującym	emancypującym	emancypującym
B.	emancypujących	emancypujących	emancypujących	emancypujące
N.	emancypującymi	emancypującymi	emancypującymi	emancypującymi
Ms.	emancypujących	emancypujących	emancypujących	emancypujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: emancypowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	emancypowany	emancypowany	emancypowany	emancypowane	emancypowana
D.	emancypowanego	emancypowanego	emancypowanego	emancypowanego	emancypowanej
C.	emancypowanemu	emancypowanemu	emancypowanemu	emancypowanemu	emancypowanej
B.	emancypowanego	emancypowanego	emancypowany	emancypowane	emancypowaną
N.	emancypowanym	emancypowanym	emancypowanym	emancypowanym	emancypowaną
Ms.	emancypowanym	emancypowanym	emancypowanym	emancypowanym	emancypowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	emancypowani	emancypowani	emancypowane	emancypowane
D.	emancypowanych	emancypowanych	emancypowanych	emancypowanych
C.	emancypowanym	emancypowanym	emancypowanym	emancypowanym
B.	emancypowanych	emancypowanych	emancypowanych	emancypowane
N.	emancypowanymi	emancypowanymi	emancypowanymi	emancypowanymi
Ms.	emancypowanych	emancypowanych	emancypowanych	emancypowanych

Składnia

+

emancypować

+

KOGO

Pochodzenie

fr. émanciper

niem. emanzipieren

z łac. emancipare 'uwalniać dziecko spod władzy rodzicielskiej, usamodzielniać (się)'