-
1.a
odznaczający się cnotą -
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA
Usposobienie człowieka
cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności -
- cnotliwy człowiek, obywatel; cnotliwa małżonka, żona
- mało cnotliwy
- cnotliwy i bogobojny; dobry i cnotliwy, mądry i cnotliwy, uczciwy i cnotliwy
- bardzo, niezbyt, niezwykle, tak, zbyt cnotliwy
-
Nie ma wiedzy o prawości, jest tylko prawy człowiek. Wiedzę o cnocie zdobywamy jedynie ćwicząc się w niej. Tylko cnotliwy człowiek wie, czym ona jest, [...]
źródło: NKJP: Anna Iwona Wójcik: Konfucjusz, 1995
[...] demokracja jest nie tylko dla wykształconych i sprytnych, ale także i przede wszystkim dla uczciwych i cnotliwych obywateli.
źródło: NKJP: Demokracja dla uczciwych, Dziennik Polski, 2002-05-31
[..] istnieją [...] tacy, którzy bronią Teodory [...] widząc w niej nieomal drugą Marię Magdalenę, nawróconą grzesznicę, która w młodości będąc kobietą lekkich obyczajów, potem nawróciła się i wiodła życie cnotliwej chrześcijanki.
źródło: NKJP: Aleksander w. Małachowski: Kobiety Rawenny, Gazeta Poznańska, 2005-07-23
W prawodawstwie polskim i litewskim za pomówienie cnotliwej panny lub mężatki o życie nierządne groziła (poza pieniężną) kara publicznego odwołania oskarżenia przez tzw. odszczekanie pod ławą.
źródło: NKJP: Urszula Augustyniak: Historia Polski 1572-1795, 2008
Grobowiec jest skromny, ale uwagę zwraca widniejąca na nim inskrypcja: [...] Małżonkowie religijni i cnotliwi. Wychowali swoje dzieci dla Boga i Polski.
źródło: NKJP: (jb): Rodzice kardynała, Dziennik Zachodni, 2001-05-28
-
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
liczba pojedyncza m1 m2 m3 n1, n2 ż M. cnotliwy
cnotliwy
cnotliwy
cnotliwe
cnotliwa
D. cnotliwego
cnotliwego
cnotliwego
cnotliwego
cnotliwej
C. cnotliwemu
cnotliwemu
cnotliwemu
cnotliwemu
cnotliwej
B. cnotliwego
cnotliwego
cnotliwy
cnotliwe
cnotliwą
N. cnotliwym
cnotliwym
cnotliwym
cnotliwym
cnotliwą
Ms. cnotliwym
cnotliwym
cnotliwym
cnotliwym
cnotliwej
W. cnotliwy
cnotliwy
cnotliwy
cnotliwe
cnotliwa
liczba mnoga p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe M. cnotliwi
cnotliwi
cnotliwe
cnotliwe
D. cnotliwych
cnotliwych
cnotliwych
cnotliwych
C. cnotliwym
cnotliwym
cnotliwym
cnotliwym
B. cnotliwych
cnotliwych
cnotliwych
cnotliwe
N. cnotliwymi
cnotliwymi
cnotliwymi
cnotliwymi
Ms. cnotliwych
cnotliwych
cnotliwych
cnotliwych
W. cnotliwi
cnotliwi
cnotliwe
cnotliwe
Stopień wyższy
liczba pojedyncza m1 m2 m3 n1, n2 ż M. cnotliwszy
cnotliwszy
cnotliwszy
cnotliwsze
cnotliwsza
D. cnotliwszego
cnotliwszego
cnotliwszego
cnotliwszego
cnotliwszej
C. cnotliwszemu
cnotliwszemu
cnotliwszemu
cnotliwszemu
cnotliwszej
B. cnotliwszego
cnotliwszego
cnotliwszy
cnotliwsze
cnotliwszą
N. cnotliwszym
cnotliwszym
cnotliwszym
cnotliwszym
cnotliwszą
Ms. cnotliwszym
cnotliwszym
cnotliwszym
cnotliwszym
cnotliwszej
W. cnotliwszy
cnotliwszy
cnotliwszy
cnotliwsze
cnotliwsza
liczba mnoga p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe M. cnotliwsi
cnotliwsi
cnotliwsze
cnotliwsze
D. cnotliwszych
cnotliwszych
cnotliwszych
cnotliwszych
C. cnotliwszym
cnotliwszym
cnotliwszym
cnotliwszym
B. cnotliwszych
cnotliwszych
cnotliwszych
cnotliwsze
N. cnotliwszymi
cnotliwszymi
cnotliwszymi
cnotliwszymi
Ms. cnotliwszych
cnotliwszych
cnotliwszych
cnotliwszych
W. cnotliwsi
cnotliwsi
cnotliwsze
cnotliwsze
-