dżagan
-
lwow. kilof
-
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA
Praca
materiały i narzędzia pracy
CZŁOWIEK I TECHNIKA
Budownictwo
materiały, narzędzia i maszyny budowlane -
Dzióbią ten żwir i dzióbią z bezmyślną, tępą nudą. Odpoczywają długie chwile, potem [...] plują w jedną garść, potem w drugą i jeszcze wolniej wracają do dżagana.
źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 1946
Lokatorzy wyszli umówieni jednego dnia z łopatami, dżaganami, motykami [...]. A że łoskot niósł się daleko (garnki, puszki, czerepy), powychodzili ludzie z innych kamienic, a nawet ulic patrzeć, co się dzieje, i tak zostali, żeby nam pomóc.
źródło: Internet: Wiosna na rumowisku. Wspomnienia pionierów województwa gorzowskiego, 1987
Rany na głowie - jak wypowiedzieli się rzeczoznawcy - zostały zadane tępym narzędziem i wykluczyli, by był to dżagan znaleziony przy basenie.
źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Ciemne sprawy międzywojnia, 2002
-
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
liczba pojedyncza liczba mnoga M. dżagan
dżagany
D. dżagana
dżaganów
C. dżaganowi
dżaganom
B. dżagan
dżagany
N. dżaganem
dżaganami
Ms. dżaganie
dżaganach
W. dżaganie
dżagany
-
Przekształcenie (przez udźwięcznienie spółgłosek bezdźwięcznych) wyrazu czakan, obocznej formy wyrazu czekan oznaczającego 'rodzaj broni podobnej do niewielkiego topora'. Jest to wyraz rozprzestrzeniony w językach europejskich, por. ukr. i ros. čekán, węg. csákány, rum. ciocan, słoweń., serb.-chorw. čekan, bułg. čékan. Ostatecznie są to formy prawdopodobnie pochodzenia tureckiego.