dyrygować

Hasło ma wiele znaczeń,
wybierz to, które Cię interesuje

3. rozkazywać

  • Definicja

    3.

    pot.  wskazywać komuś, co i jak ma robić, nie dopuszczając sprzeciwu
  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

    Relacje międzyludzkie

    określenia relacji międzyludzkich

  • Połączenia
    • dyrygować ludźmi
  • Cytaty

    Władza rodzi rozmaite pokusy dyrygowania ludźmi, tym bardziej we wspólnotach zamkniętych.

    źródło: NKJP: Jarosław Makowski: Kobiety uczą Kościół, 2007

    Coraz mniej jest w Kościele tamtej przyjaznej wspólnoty chrześcijan, coraz więcej pojawia się kapłanów, którzy sądzą, że mają prawo do dyrygowania ludźmi.

    źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Zgryzoty i pocieszenia..., Gazeta Wyborcza, 1997-05-02

    [...] dziadek Józef był [...] z natury autokratą, bez żenady dyrygował całą rodziną, nie znosząc słowa sprzeciwu.

    źródło: NKJP: Piotr Kardela: Wojciech Rostafiński (1921-2002): powstaniec Warszawy, naukowiec z NASA, 2008
  • Odmiana

    część mowy: czasownik

    aspekt: niedokonany

    Tryb oznajmujący

    Czas teraźniejszy

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. dyryguję
    		 dyrygujemy
    2 os. dyrygujesz
    		 dyrygujecie
    3 os. dyryguje
    		 dyrygują

    Czas przeszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. dyrygowałem
    +(e)m dyrygował
    		 dyrygowałam
    +(e)m dyrygowała
    		 dyrygowałom
    +(e)m dyrygowało
    		 dyrygowaliśmy
    +(e)śmy dyrygowali
    		 dyrygowałyśmy
    +(e)śmy dyrygowały
    2 os. dyrygowałeś
    +(e)ś dyrygował
    		 dyrygowałaś
    +(e)ś dyrygowała
    		 dyrygowałoś
    +(e)ś dyrygowało
    		 dyrygowaliście
    +(e)ście dyrygowali
    		 dyrygowałyście
    +(e)ście dyrygowały
    3 os. dyrygował
    		 dyrygowała
    		 dyrygowało
    		 dyrygowali
    		 dyrygowały

    bezosobnik: dyrygowano

    Czas przyszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. będę dyrygował
    będę dyrygować
    		 będę dyrygowała
    będę dyrygować
    		 będę dyrygowało
    będę dyrygować
    		 będziemy dyrygowali
    będziemy dyrygować
    		 będziemy dyrygowały
    będziemy dyrygować
    2 os. będziesz dyrygował
    będziesz dyrygować
    		 będziesz dyrygowała
    będziesz dyrygować
    		 będziesz dyrygowało
    będziesz dyrygować
    		 będziecie dyrygowali
    będziecie dyrygować
    		 będziecie dyrygowały
    będziecie dyrygować
    3 os. będzie dyrygował
    będzie dyrygować
    		 będzie dyrygowała
    będzie dyrygować
    		 będzie dyrygowało
    będzie dyrygować
    		 będą dyrygowali
    będą dyrygować
    		 będą dyrygowały
    będą dyrygować

    Tryb rozkazujący

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. dyrygujmy
    2 os. dyryguj
    		 dyrygujcie

    Tryb warunkowy

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. dyrygowałbym
    bym dyrygował
    		 dyrygowałabym
    bym dyrygowała
    		 dyrygowałobym
    bym dyrygowało
    		 dyrygowalibyśmy
    byśmy dyrygowali
    		 dyrygowałybyśmy
    byśmy dyrygowały
    2 os. dyrygowałbyś
    byś dyrygował
    		 dyrygowałabyś
    byś dyrygowała
    		 dyrygowałobyś
    byś dyrygowało
    		 dyrygowalibyście
    byście dyrygowali
    		 dyrygowałybyście
    byście dyrygowały
    3 os. dyrygowałby
    by dyrygował
    		 dyrygowałaby
    by dyrygowała
    		 dyrygowałoby
    by dyrygowało
    		 dyrygowaliby
    by dyrygowali
    		 dyrygowałyby
    by dyrygowały

    bezosobnik: dyrygowano by

    bezokolicznik: dyrygować

    imiesłów przysłówkowy współczesny: dyrygując

    gerundium: dyrygowanie

    imiesłów przymiotnikowy czynny: dyrygujący

    imiesłów przymiotnikowy bierny: dyrygowany

  • Składnia
    bez ograniczeń + dyrygować +
    KIM
  • Pochodzenie

    łac. dīrigere 'prostować; kierować; porządkować'