parzyć się - Wielki słownik języka polskiego PAN

Definicja

4.

łączyć się w pary w celach rozrodczych

Noty o użyciu

Używane również z odcieniem żartobliwym w stosunku do ludzi.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA

Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego

seksualność

CZŁOWIEK I PRZYRODA

Świat zwierząt

budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	kopulować
	hiperonimy:	łączyć się

Połączenia

dorosłe osobniki parzyły się
parzyć się jak koty, jak króliki

Cytaty

Tak więc w świecie zwierzęcym zdarza się, że lwica łączy się lampartem, a zazdrosny lew parzy się z wilczycą.

źródło: NKJP: Krzysztof Pawłowski: Retoryka starożytna w kronice Kadłubka. Sztuka narracji, 2003

Tam właśnie obserwowałem parzące się ślimaki, szczypawki mieszkające pod starymi pniami, rzadkie rośliny, żaby i biedronki.

źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Lala, 2006

Nawet gdy na szkolnej przerwie koledzy uświadomili mu, że ludzie parzą się tak samo jak byki i krowy, nie przyszło mu do głowy dociekać niczego więcej.

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	parzę się	parzymy się
2 os.	parzysz się	parzycie się
3 os.	parzy się	parzą się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	parzyłem się +(e)m się parzył	parzyłam się +(e)m się parzyła	parzyłom się +(e)m się parzyło	parzyliśmy się +(e)śmy się parzyli	parzyłyśmy się +(e)śmy się parzyły
2 os.	parzyłeś się +(e)ś się parzył	parzyłaś się +(e)ś się parzyła	parzyłoś się +(e)ś się parzyło	parzyliście się +(e)ście się parzyli	parzyłyście się +(e)ście się parzyły
3 os.	parzył się	parzyła się	parzyło się	parzyli się	parzyły się

bezosobnik: parzono się

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę się parzył będę się parzyć	będę się parzyła będę się parzyć	będę się parzyło będę się parzyć	będziemy się parzyli będziemy się parzyć	będziemy się parzyły będziemy się parzyć
2 os.	będziesz się parzył będziesz się parzyć	będziesz się parzyła będziesz się parzyć	będziesz się parzyło będziesz się parzyć	będziecie się parzyli będziecie się parzyć	będziecie się parzyły będziecie się parzyć
3 os.	będzie się parzył będzie się parzyć	będzie się parzyła będzie się parzyć	będzie się parzyło będzie się parzyć	będą się parzyli będą się parzyć	będą się parzyły będą się parzyć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		parzmy się
2 os.	parz się	parzcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	parzyłbym się bym się parzył	parzyłabym się bym się parzyła	parzyłobym się bym się parzyło	parzylibyśmy się byśmy się parzyli	parzyłybyśmy się byśmy się parzyły
2 os.	parzyłbyś się byś się parzył	parzyłabyś się byś się parzyła	parzyłobyś się byś się parzyło	parzylibyście się byście się parzyli	parzyłybyście się byście się parzyły
3 os.	parzyłby się by się parzył	parzyłaby się by się parzyła	parzyłoby się by się parzyło	parzyliby się by się parzyli	parzyłyby się by się parzyły

bezosobnik: parzono by się

bezokolicznik: parzyć się

imiesłów przysłówkowy współczesny:

parząc się

gerundium: parzenie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	parzenie się	parzenia się
D.	parzenia się	parzeń się
C.	parzeniu się	parzeniom się
B.	parzenie się	parzenia się
N.	parzeniem się	parzeniami się
Ms.	parzeniu się	parzeniach się
W.	parzenie się	parzenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: parzący się

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	parzący się	parzący się	parzący się	parzące się	parząca się
D.	parzącego się	parzącego się	parzącego się	parzącego się	parzącej się
C.	parzącemu się	parzącemu się	parzącemu się	parzącemu się	parzącej się
B.	parzącego się	parzącego się	parzący się	parzące się	parzącą się
N.	parzącym się	parzącym się	parzącym się	parzącym się	parzącą się
Ms.	parzącym się	parzącym się	parzącym się	parzącym się	parzącej się

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	parzący się	parzący się	parzące się	parzące się
D.	parzących się	parzących się	parzących się	parzących się
C.	parzącym się	parzącym się	parzącym się	parzącym się
B.	parzących się	parzących się	parzących się	parzące się
N.	parzącymi się	parzącymi się	parzącymi się	parzącymi się
Ms.	parzących się	parzących się	parzących się	parzących się

Składnia

Rz_żywotny	+	parzyć się	+	z CZYM
Rz_{żywotny; pl}	+	parzyć się	+

Pochodzenie

Zob. para (butów)