gnoseologiczny

W antropologii Ojców greckich, duchowe zwyrodnienie człowieka spowodowane jest odłączeniem rozumu od sfery serca, co prowadzi najczęściej do odseparowania funkcji aksjologicznej od funkcji gnoseologicznej, prawdy moralnej od prawdy teoretycznej.

źródło: NKJP: Dariusz Jastrząb: Duchowy świat Dostojewskiego, 2009

Od siebie dodam, że w literaturoznawstwie panuje sytuacja o tyle gorsza, iż to, co w niej funkcjonuje na zasadzie aksjomatów gnoseologicznych, nie jest nawet przedwczorajszą fizyką; pośpiechowi dokształcania się towarzyszy przekręcanie najelementarniejszych faktów.

źródło: NKJP: Dorota Siwicka, Marek Bieńczyk, Aleksander Nawarecki (red.): Szybko i szybciej, 1996

Wyraźny brak koncentracji myśli rosyjskiej na kwestiach klasycznie filozoficznych: gnoseologicznych i ontologicznych, sprawia, że kwestie sensu stricto filozoficzne rozpływają się w niej w problematyce o charakterze historiozoficznym, społecznym, moralnym lub politycznym [...].

źródło: NKJP: Marian Broda: Historia a eschatologia: studia nad myślą Konstantego Leontjewa i „zagadką Rosji”, 2001

Teoria społeczna Herdera tylko z największym trudem daje się oddzielić od całości jego filozofii, a jej zrozumienie wymaga uwzględnienia wielu założeń ontologicznych i gnozeologicznych.

źródło: NKJP: Jerzy Szacki: Historia myśli socjologicznej, 2002