lokować - Wielki słownik języka polskiego PAN

Definicja

6.

w dawnej Polsce: zakładać miasto, wieś lub osadę

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA

Najbliższe środowisko życia człowieka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Tradycja

świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

zakładać

Połączenia

król lokował coś; cystersi lokowali coś; szlachta lokowała coś
lokować miasto, osadę, wieś
lokować na jakichś gruntach, na terenach górzystych, podmokłych..., na wzgórzach; na początku XIV, XV... wieku
lokować w 1438, 1567 roku
lokowany na mocy aktu lokacyjnego; na prawach magdeburskich, olęderskich
lokowany w czasach Kazimierza Wielkiego, krzyżackich

Cytaty

W roku 1260 książę pomorski Sambor II lokował miasto Tczew nad Wisłą [...].

źródło: NKJP: Oświadczenie posła w sprawie swojego miasta, Gazeta Tczewska, 2008-01-17

W 1288 r. opaci tynieccy lokowali wieś na prawie niemieckim.

źródło: NKJP: Z królewskiej fundacji, Dziennik Polski, 2002-07-20

Najgorętszym zwolennikiem lokowania osad było bezsprzecznie arcybiskupstwo.

źródło: NKJP: Stanisław Marian Zajączkowski: Lokacje osad wiejskich na prawie niemieckim na obszarze przedrozbiorowego powiatu łęczyckiego do lat siedemdziesiątych szesnastego wieku, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	lokuję	lokujemy
2 os.	lokujesz	lokujecie
3 os.	lokuje	lokują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	lokowałem +(e)m lokował	lokowałam +(e)m lokowała	lokowałom +(e)m lokowało	lokowaliśmy +(e)śmy lokowali	lokowałyśmy +(e)śmy lokowały
2 os.	lokowałeś +(e)ś lokował	lokowałaś +(e)ś lokowała	lokowałoś +(e)ś lokowało	lokowaliście +(e)ście lokowali	lokowałyście +(e)ście lokowały
3 os.	lokował	lokowała	lokowało	lokowali	lokowały

bezosobnik: lokowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę lokował będę lokować	będę lokowała będę lokować	będę lokowało będę lokować	będziemy lokowali będziemy lokować	będziemy lokowały będziemy lokować
2 os.	będziesz lokował będziesz lokować	będziesz lokowała będziesz lokować	będziesz lokowało będziesz lokować	będziecie lokowali będziecie lokować	będziecie lokowały będziecie lokować
3 os.	będzie lokował będzie lokować	będzie lokowała będzie lokować	będzie lokowało będzie lokować	będą lokowali będą lokować	będą lokowały będą lokować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		lokujmy
2 os.	lokuj	lokujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	lokowałbym bym lokował	lokowałabym bym lokowała	lokowałobym bym lokowało	lokowalibyśmy byśmy lokowali	lokowałybyśmy byśmy lokowały
2 os.	lokowałbyś byś lokował	lokowałabyś byś lokowała	lokowałobyś byś lokowało	lokowalibyście byście lokowali	lokowałybyście byście lokowały
3 os.	lokowałby by lokował	lokowałaby by lokowała	lokowałoby by lokowało	lokowaliby by lokowali	lokowałyby by lokowały

bezosobnik: lokowano by

bezokolicznik: lokować

imiesłów przysłówkowy współczesny: lokując

gerundium: lokowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	lokowanie	lokowania
D.	lokowania	lokowań
C.	lokowaniu	lokowaniom
B.	lokowanie	lokowania
N.	lokowaniem	lokowaniami
Ms.	lokowaniu	lokowaniach
W.	lokowanie	lokowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: lokujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	lokujący	lokujący	lokujący	lokujące	lokująca
D.	lokującego	lokującego	lokującego	lokującego	lokującej
C.	lokującemu	lokującemu	lokującemu	lokującemu	lokującej
B.	lokującego	lokującego	lokujący	lokujące	lokującą
N.	lokującym	lokującym	lokującym	lokującym	lokującą
Ms.	lokującym	lokującym	lokującym	lokującym	lokującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	lokujący	lokujący	lokujące	lokujące
D.	lokujących	lokujących	lokujących	lokujących
C.	lokującym	lokującym	lokującym	lokującym
B.	lokujących	lokujących	lokujących	lokujące
N.	lokującymi	lokującymi	lokującymi	lokującymi
Ms.	lokujących	lokujących	lokujących	lokujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: lokowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	lokowany	lokowany	lokowany	lokowane	lokowana
D.	lokowanego	lokowanego	lokowanego	lokowanego	lokowanej
C.	lokowanemu	lokowanemu	lokowanemu	lokowanemu	lokowanej
B.	lokowanego	lokowanego	lokowany	lokowane	lokowaną
N.	lokowanym	lokowanym	lokowanym	lokowanym	lokowaną
Ms.	lokowanym	lokowanym	lokowanym	lokowanym	lokowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	lokowani	lokowani	lokowane	lokowane
D.	lokowanych	lokowanych	lokowanych	lokowanych
C.	lokowanym	lokowanym	lokowanym	lokowanym
B.	lokowanych	lokowanych	lokowanych	lokowane
N.	lokowanymi	lokowanymi	lokowanymi	lokowanymi
Ms.	lokowanych	lokowanych	lokowanych	lokowanych

Składnia

Rz _osobowy	+	lokować	+	CO + GDZIE
Rz _osobowy	+	lokować	+	CO + KIEDY

Pochodzenie

łac. locō 'umieszczam, sytuuję, kładę, stawiam'