zaklinać - Wielki słownik języka polskiego PAN

1.

za pomocą magicznych działań lub słów zamieniać kogoś lub coś w kogoś lub coś innego albo wywoływać zjawiska nadprzyrodzone

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Tradycja

wierzenia i przesądy

hiperonimy:

czarować

zaklinać węże; kamienie; choroby; deszcz; pogodę; wiosnę; dusze; żywioł; jakieś moce
zaklinać w jakieś zwierzęta; w (nowe,...) formy
zaklinać, czarować; zaklinać i leczyć

	Czarownicy mówią, że potrafią zaklinać dusze ludzi w martwe ptaki i kwiaty. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek wśród łowców głów, 1965
	Bały się, ale były gotowe zaryzykować: akupunktura, dotyk leczących rąk, reiki, wizyta u znachora, który zaklina choroby, które rzekomo już potem nie wrócą. źródło: NKJP: Maria Wolan: Pozornie niewinne i bezpieczne: rzecz o terapiach, medytacjach, wróżbach, zabawach z duchami, 2007
	[...] W dramatycznym skupieniu zaklina mój kamyk, by nie trafił lub kreśli palcem na piasku, przed swą drużyną szybkie, magiczne x. źródło: NKJP: Wilhelm Mach: Góry nad Czarnym Morzem, 1961
	Atena nie trudniła się hodowlą sów, a Asklepios nie zaklinał węży grą na fujarce. źródło: NKJP: (X): Trochę się wkurzyłem, Polityka, 2001-11-17
	Najpierw zaklinał nieziemskie moce rysunkami zwierząt i prostych przedmiotów, których obfitości domagał się w naturze [...]. źródło: NKJP: Piotr Parandowski: Mitologia wspomnień, 2008
	Zaklinała: „Ślimak, ślimak, pokaż rogi!” źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaklinałem +(e)m zaklinał	zaklinałam +(e)m zaklinała	zaklinałom +(e)m zaklinało	zaklinaliśmy +(e)śmy zaklinali	zaklinałyśmy +(e)śmy zaklinały
2 os.	zaklinałeś +(e)ś zaklinał	zaklinałaś +(e)ś zaklinała	zaklinałoś +(e)ś zaklinało	zaklinaliście +(e)ście zaklinali	zaklinałyście +(e)ście zaklinały
3 os.	zaklinał	zaklinała	zaklinało	zaklinali	zaklinały

bezosobnik: zaklinano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zaklinał będę zaklinać	będę zaklinała będę zaklinać	będę zaklinało będę zaklinać	będziemy zaklinali będziemy zaklinać	będziemy zaklinały będziemy zaklinać
2 os.	będziesz zaklinał będziesz zaklinać	będziesz zaklinała będziesz zaklinać	będziesz zaklinało będziesz zaklinać	będziecie zaklinali będziecie zaklinać	będziecie zaklinały będziecie zaklinać
3 os.	będzie zaklinał będzie zaklinać	będzie zaklinała będzie zaklinać	będzie zaklinało będzie zaklinać	będą zaklinali będą zaklinać	będą zaklinały będą zaklinać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zaklinajmy
2 os.	zaklinaj	zaklinajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaklinałbym bym zaklinał	zaklinałabym bym zaklinała	zaklinałobym bym zaklinało	zaklinalibyśmy byśmy zaklinali	zaklinałybyśmy byśmy zaklinały
2 os.	zaklinałbyś byś zaklinał	zaklinałabyś byś zaklinała	zaklinałobyś byś zaklinało	zaklinalibyście byście zaklinali	zaklinałybyście byście zaklinały
3 os.	zaklinałby by zaklinał	zaklinałaby by zaklinała	zaklinałoby by zaklinało	zaklinaliby by zaklinali	zaklinałyby by zaklinały

bezosobnik: zaklinano by

bezokolicznik: zaklinać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zaklinając

gerundium: zaklinanie

imiesłów przymiotnikowy czynny: zaklinający

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaklinany

odpowiednik aspektowy: zakląć

ogsł. *za-klinati, *za-klinajǫ

W genetycznym związku z psł. *klęti, *klьnǫ (zob. kląć)