Kuźnica Kołłątajowska

W 1786 przeniósł się do Warszawy, w której skupił grono działaczy i publicystów zainteresowanych reformą ustroju państwa. Przeciwnicy zespół ten nazywali Kuźnicą Kołłątajowską.

źródło: NKJP: Roman Winiarek: Hugo Kołłątaj (1750 - 1812), Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, 2001-04-26

Pan Antoni był tedy bliski socjalistycznego ducha, jak i inni spadkobiercy tradycji warszawskiej inteligencji: od Kuźnicy Kołłątajowskiej, przez romantyków i spiskowców, przez Prusa, Świętochowskiego, Żeromskiego, Nałkowskiego, Brzozowskiego, Boya-Żeleńskiego, aż po Kotarbińskiego, Ossowskich, Stempowskiego, Dąbrowską.

źródło: NKJP: Wspomnienia, Gazeta Wyborcza, 1993-12-03

Musimy pamiętać, że zabory nastąpiły wtedy, kiedy Polska właściwie dźwigała się z upadku I Rzeczpospolitej. Ale cały ówczesny ruch ozdrowieńczy - Konstytucja 3 maja, Kuźnica Kołłątajowska, Komisja Edukacji Narodowej - to wszystko były osiągnięcia.

źródło: NKJP: Marcin Mindykowski: Pracujmy dla Polski i świętujmy dla niej, Dziennik Bałtycki, 2009-11-09

Ukończył Uniwersytet, tzw. Józefiński, we Lwowie (prawo). Był przez pewien czas gorliwym wyznawcą ideologii Kuźnicy Kołłątajowskiej i haseł rewolucji francuskiej.

źródło: NKJP: Józef Szocki: Domowy świat książek. Wybrane księgozbiory polskie w XIX wieku, 2000

Nastroje sejmujących i gorąco przeżywającej nowiny z sali obrad stolicy podgrzewała publicystyka polityczna i ulotne pisemka Kuźnicy Kołłątajowskiej. Wiosną 1791 r. zapadły najważniejsze postanowienia. Szlachta nie posiadająca ziemi, tzw. gołota, została pozbawiona praw politycznych.

źródło: NKJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1994