kwatermistrz - Wielki słownik języka polskiego PAN

Definicja

3.

w dawnych wiekach: urzędnik, który zajmował się przygotowaniem noclegów dla członków dworu

Wymowa

[kwatermistsz], pot. [kwatermisczsz] lub pot. [kwatermiszczsz]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Tradycja

świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Funkcjonowanie państwa

urzędy i ich funkcjonowanie

Cytaty

W podróżach woźniczy znajdował się stale przy królu obok kwatermistrza królewskiego [...] oraz kwatermistrza dworu. Podczas pobytu w stolicy kwatermistrzowie podlegali marszałkom nadwornym. Zajmowali się rozlokowywaniem dworzan oraz licznych zawsze gości króla.

źródło: Urzędy i godności w dawnej Polsce, Zbigniew Góralski, 1998 (books.google.pl)

[...] według danych [...] kwatermistrza królewskiego Aleksandra Biedrzyckiego, niewielki Kleparz był w stanie dać locum dla 2380 koni!

źródło: Jan M. Małecki: Kraków w wiekach XVI - XVIII, 1994 (books.google.pl)

Z zachowanych opisów dawnych kwater można się także dowiedzieć, że jeszcze na pocz. XVIII w. drzewostany sięgały do Wisły w przysiółkach Podgrabie i Pasternik oraz do głównej drogi biegnącej przez Wolę Batorską. Wówczas nadzór nad puszczą sprawowali z polecenia dworu kwatermistrzowie - Niemcy pochodzenia saskiego.

źródło: NKJP: Wanda Ryszkiewicz: Na straży puszczy, Dziennik Polski, 2006-11-18

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kwatermistrz	kwatermistrze kwatermistrzowie	ndepr
M.	kwatermistrz	kwatermistrze	depr
D.	kwatermistrza	kwatermistrzów
C.	kwatermistrzowi	kwatermistrzom
B.	kwatermistrza	kwatermistrzów
N.	kwatermistrzem	kwatermistrzami
Ms.	kwatermistrzu	kwatermistrzach
W.	kwatermistrzu	kwatermistrze kwatermistrzowie	ndepr
W.	kwatermistrzu	kwatermistrze	depr

Składnia

	+	kwatermistrz	+	(JAKI)
	+	kwatermistrz	+	(CZEGO)

Pochodzenie

niem. Quartiermeister

Zob. kwatera, mistrz