gruźliczanka

  • Definicja
    pot.  żart.  woda sodowa, sprzedawana w okresie Polski Ludowej na ulicach ze specjalnych wózków, podłączonych do instalacji wodociągowej i wyposażonych w urządzenie do nasycania dwutlenkiem węgla
  • Kwalifikacja tematyczna

    CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA

    Jedzenie i jego przygotowanie

    rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

  • Cytaty

    Mimo wszystko gruźliczanka - sprzedawana na Plantach, na ulicach, w parku Jordana - miała swoich, i to nawet licznych, amatorów.

    źródło: NKJP: Alfabet krakowski Andrzeja Kozioła, 2009

    [...] śpiewając piosenkę nie zdawał sobie sprawy, jak trudno byłoby spełnić marzenie o wózku z gruźliczanką , który za PRL był na wagę złota.
    - Saturator to jeszcze i się gdzieś dostało, chociaż drogi był jak diabeł. Ale pozwolenie załatwić i badania wody przejść to już nie lada wyczyn [...]

    źródło: NKJP: Agata Grzegorczyk: Tato, ja chcę saturator!, Dziennik Bałtycki, 2003-08-14
  • Odmiana

    część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: ż

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. gruźliczanka
    		 gruźliczanki
    D. gruźliczanki
    		 gruźliczanek
    C. gruźliczance
    		 gruźliczankom
    B. gruźliczankę
    		 gruźliczanki
    N. gruźliczanką
    		 gruźliczankami
    Ms. gruźliczance
    		 gruźliczankach
    W. gruźliczanko
    		 gruźliczanki

    Inne uwagi

    Zwykle lp

  • Pochodzenie

    Zob. gruźlica. Motywacja nazwy związana ze sposobem podawania tej wody - w szklankach, bardzo niedokładnie płukanych, co mogło sprzyjać przenoszeniu się na pijących zarazków różnych chorób, w tym gruźlicy.

CHRONOLOGIZACJA:

1978, Literatura ludowa - Tom 22 (books.google.pl)
Wyraz obecny w języku mówionym przynajmniej od początku lat 70. XX wieku.
CHRONOLOGIZACJA POKAŻ WSZYSTKO
Data ostatniej modyfikacji: 15.09.2016