dziesiątkować

  • zabijać lub niszczyć bardzo dużą liczbę ludzi, zwierząt lub roślin
  • CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA

    Choroby i ich leczenie

    przyczyny, objawy i skutki chorób


    KATEGORIE FIZYCZNE

    Ilość, liczby i liczenie

    ogólne określenia ilości

    • choroby, epidemie, zarazy dziesiątkują kogoś
    • dziesiątkować ludzi, szeregi kogoś
  • Ogromne zniszczenia powodowały również częste pożary, a ludność dziesiątkowały epidemie.

    źródło: NKJP: Jan Bałdowski: Warmia, Mazury, Suwalszczyzna, 1996

    Długotrwałe słoty lub wysokie śniegi dziesiątkują także dorosłe osobniki.

    źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955

    Otóż wszystkiemu jest winna tzw. ptasia grypa, która od dwóch lat dziesiątkuje tamtejsze fermy i jest powodem wybijania całych kurzych stad m.in. we Włoszech, Belgii i Holandii.

    źródło: NKJP: To nie są jaja!, Sztafeta, nr 44/2003

    Leśnicy i myśliwi nie uporali się jeszcze z plagą lisów, które dziesiątkują drobną zwierzynę, a już pojawił się nowy problem – jenoty.

    źródło: NKJP: Artur Szałkowski: Piękne i groźne, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-08-03

    Oczywiście sadownicy z tego regionu są zainteresowani hodowlą śliw, zwłaszcza odpornych na szarkę dziesiątkującą drzewa.

    źródło: NKJP: Nowe odmiany, Gazeta Krakowska, 2002-05-26

  • część mowy: czasownik

    aspekt: niedokonany

    Tryb oznajmujący

    Czas teraźniejszy

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. dziesiątkuję
    dziesiątkujemy
    2 os. dziesiątkujesz
    dziesiątkujecie
    3 os. dziesiątkuje
    dziesiątkują

    Czas przeszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. dziesiątkowałem
    +(e)m dziesiątkował
    dziesiątkowałam
    +(e)m dziesiątkowała
    dziesiątkowałom
    +(e)m dziesiątkowało
    dziesiątkowaliśmy
    +(e)śmy dziesiątkowali
    dziesiątkowałyśmy
    +(e)śmy dziesiątkowały
    2 os. dziesiątkowałeś
    +(e)ś dziesiątkował
    dziesiątkowałaś
    +(e)ś dziesiątkowała
    dziesiątkowałoś
    +(e)ś dziesiątkowało
    dziesiątkowaliście
    +(e)ście dziesiątkowali
    dziesiątkowałyście
    +(e)ście dziesiątkowały
    3 os. dziesiątkował
    dziesiątkowała
    dziesiątkowało
    dziesiątkowali
    dziesiątkowały

    bezosobnik: dziesiątkowano

    Czas przyszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. będę dziesiątkował
    będę dziesiątkować
    będę dziesiątkowała
    będę dziesiątkować
    będę dziesiątkowało
    będę dziesiątkować
    będziemy dziesiątkowali
    będziemy dziesiątkować
    będziemy dziesiątkowały
    będziemy dziesiątkować
    2 os. będziesz dziesiątkował
    będziesz dziesiątkować
    będziesz dziesiątkowała
    będziesz dziesiątkować
    będziesz dziesiątkowało
    będziesz dziesiątkować
    będziecie dziesiątkowali
    będziecie dziesiątkować
    będziecie dziesiątkowały
    będziecie dziesiątkować
    3 os. będzie dziesiątkował
    będzie dziesiątkować
    będzie dziesiątkowała
    będzie dziesiątkować
    będzie dziesiątkowało
    będzie dziesiątkować
    będą dziesiątkowali
    będą dziesiątkować
    będą dziesiątkowały
    będą dziesiątkować

    Tryb rozkazujący

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. dziesiątkujmy
    2 os. dziesiątkuj
    dziesiątkujcie

    Tryb warunkowy

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. dziesiątkowałbym
    bym dziesiątkował
    dziesiątkowałabym
    bym dziesiątkowała
    dziesiątkowałobym
    bym dziesiątkowało
    dziesiątkowalibyśmy
    byśmy dziesiątkowali
    dziesiątkowałybyśmy
    byśmy dziesiątkowały
    2 os. dziesiątkowałbyś
    byś dziesiątkował
    dziesiątkowałabyś
    byś dziesiątkowała
    dziesiątkowałobyś
    byś dziesiątkowało
    dziesiątkowalibyście
    byście dziesiątkowali
    dziesiątkowałybyście
    byście dziesiątkowały
    3 os. dziesiątkowałby
    by dziesiątkował
    dziesiątkowałaby
    by dziesiątkowała
    dziesiątkowałoby
    by dziesiątkowało
    dziesiątkowaliby
    by dziesiątkowali
    dziesiątkowałyby
    by dziesiątkowały

    bezosobnik: dziesiątkowano by

    bezokolicznik: dziesiątkować

    imiesłów przysłówkowy współczesny:

    dziesiątkując

    gerundium: dziesiątkowanie

    imiesłów przymiotnikowy czynny: dziesiątkujący

    imiesłów przymiotnikowy bierny: dziesiątkowany

    odpowiednik aspektowy: zdziesiątkować

  • bez ograniczeń + dziesiątkować +
    KOGO/CO
  • Zob. dziesięć

CHRONOLOGIZACJA:
1564, SPXVI
Data ostatniej modyfikacji: 09.11.2016